Ο Χαλαζίας  εγκωμιάζει «την Μοναξιά που είναι από χώμα» της Μάρως Βαμβουνάκη

Μια κατάδυση στον βαθύτερο εσώτερο κόσμο μας και μια αναμέτρηση με τις σκοτεινούς συλλογισμούς μας. Ο εξοστρακισμός ενός άνδρα – σύμβολο δύναμης και τόλμης – σε ένα βραχώδες απομονωμένο νησί πλημμυρισμένο από πελάγη μανιασμένης μοναξιάς δημιουργεί το τοπίο, στο οποίο οικοδομείται η ιστορία της συναισθηματικής στέπας που καλείται να διασχίσει ο πρωταγωνιστής έπειτα από τον οδυνηρό χωρισμό του από την σύντροφο του. Θα διαβάσουμε όσα σκέφτηκε αλλά δεν είπε και όσα αλόγιστα ξεστόμισε χωρίς να πολυσκεφτεί. Η ψυχογεωγραφία θα αναδυθεί στην επιφάνεια της ιστορίας για να προτάξει το ψυχικό σθένος του πρωταγωνιστή που παλινδρομεί μεταξύ πηγαίας και ενσυνείδητης απομόνωσης  και μεταξύ απεγνωσμένης  και απέλπιδος προσμονής. Οι καιρικές αντιξοότητες και η γεωγραφία του χώρου αντανακλούν την ψυχική κατάσταση του πρωταγωνιστή. Η αποστασιοποίηση φλερτάρει με την εγγύτητα και η αποξένωση με την οικειότητα.  
Η Μάρω Βαμβουνάκη έγραψε ελεύθερη ποίηση που συμπυκνώνει τις ουσιαστικότερες αλήθειες των πιο μεγάλων μυστηρίων της ζωής, του έρωτα και του θανάτου, με το περίβλημα της διατυμπανιζομενης και βιωμένης μοναξιάς.

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο
           

Ένας άντρας αυτοεξορίζεται σε ένα μακρινό νησί ύστερα από έναν δύσκολο ερωτικό χωρισμό. Θα παλέψει ανάμεσα στην αγάπη και στο μίσος που συνιστούν τον έρωτα, μήπως λυτρωθεί από τον πόνο και τη σύγχυση. Θα γράψει αυτές τις δεκαοχτώ, ανεπίδοτες εντέλει, επιστολές προς τη γυναίκα που έχασε σαν ημερολόγια της εσωτερικής ζωής του.

          Θα της λέει:

«Το πάθος είναι πιο σπουδαίο από τα θαύμα», σου διάβαζα από ένα παλιό βιβλίο κάποτε, την ώρα που εσύ έβγαζες τα φρύδια σου μπροστά σ’ ένα μεγεθυντικό καθρεφτάκι. 

Δεν είναι εκμηδένιση η ταπείνωση. Η εκμηδένιση σε κατεβάζει στο τίποτα ενώ η ταπείνωση σε ανεβάζει στο πάν. Πώς να την καταφέρουμε όμως εμείς, αγάπη μου, που από έπαρση είμαστε χαμένοι; Δεν πετυχαίνεται εύκολα για αυτό υποφέρουμε. Κι απ’ τον πολύ τον πόνο, κι απ’ την πολλή την τυραννία αρχίζουμε, για την αυτοσυντήρηση μας, να υποψιαζόμαστε με την υποψία της καρδιάς, κι αρχίζει λίγο λίγο να φέγγει. 

Η Μάρω Βαμβουνάκη μας χαρίζει ένα βαθιά εξομολογητικό, ποιητικό κείμενο, που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Η αγαπημένη συγγραφέας 900.000 αναγνωστών, υπογράφει ένα έργο που αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές της ψυχής μας, μια και ψηλαφεί μια κατάσταση που οι περισσότεροι έχουμε βιώσει, την ερωτική απογοήτευση.

Κριτική

                Ο πρωταγωνιστής του βιβλίου μέσα από 18 ανεπίδοτες επιστολές εξομολογείται το ερωτικό δράμα που βιώνει για έναν έρωτα χωρίς ανταπόκριση. Αξίζει να σημειωθεί  το γεγονός ότι     το πλήθος των επιστολών προφανώς δεν είναι τυχαίο. Δεκαοκτώ είναι τα έτη τα οποία ο δυτικός κόσμος θεωρεί ότι θα πρέπει να έχει συμπληρώσει ένας άνθρωπος για να θεωρείται ενήλικος. Ουσιαστικά μέσα από τις δεκαοκτώ αυτές ανεπίδοτες επιστολές ο πρωταγωνιστής του βιβλίου διανύει και κατακτά την ενηλικίωση. Ωστόσο, θα πρέπει να τονίσουμε ότι ενδεχομένως με αυτόν τον παραλληλισμό η συγγραφέας να θέλει να υπονοήσει ότι οι άντρες δεν ωριμάζουν  αν όχι με τον ίδιο ρυθμό τουλάχιστον με τον ίδιο τρόπο όσο οι γυναίκες.  

          Τα λόγια και οι σκέψεις που ενσαρκώνει η Μάρω Βαμβουνάκη στον πρωταγωνιστή του βιβλίου θεωρούμε ότι είναι δύσκολο να ειπωθούν και να εκδηλωθούν από κάποιον άνδρα. Εξάλλου ας μην ξεχνάμε ότι ένα από τα πορίσματα της κοινωβιολογίας είναι και η «αρσενική ανεκφραστικότητα», για την οποία έχουμε ήδη κάνει λόγο σε κριτική προηγούμενου βιβλίου, δηλαδή η αδυναμία των αντρών να εκφράσουν και να διατυπώσουν τα συναισθήματα τους εν συγκρίσει με τις γυναίκες.  

Το Βιβλίο αυτό αν και έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος σήμερα θα ήταν ως έναν βαθμό ανεπίκαιρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε κάποιο σημείο του βιβλίου ο πρωταγωνιστής αναφέρει στην γυναίκα που ποθεί:

 «Θα σε σκοτώσω και μετά θα σκοτωθώ».

Δεδομένου του σημαντικού πλήθους των γυναικοκτονιών που καταγράφηκαν και τα πυκνά περιστατικά έμφυλης βίας και κακοποίησης των γυναικών που σημειώθηκαν  στον τύπο μέσα στο 2021 η συγκεκριμένη βράβευση του βιβλίου θα έμοιαζε σήμερα άστοχη. Η πολιτική ορθότητα επηρεάζει σήμερα ως έναν βαθμό τις ακαδημίες τεχνών, τους εκπροσώπους τους και τους κριτικούς τους καθώς επίσης και τους διαμορφωτές κοινής γνώμης.    

Συνοπτικά, αν επιθυμείτε να διαβάσετε ένα βιβλίο το οποίο απαιτεί από μέρους σας συγκέντρωση, αναστοχασμό και περισυλλογή, προκειμένου να αποπειραθείτε να αναρωτηθείτε και να ανατρέξετε στην προσωπική σας εμπειρική συλλογή που διατρέχεται από αλήθεια περί έρωτος, απώλειας, και πένθους τότε «η μοναξιά είναι από χώμα» είναι το πιο αταλάντευτο δώρο που οφείλετε να χαρίσετε στον εαυτό σας. Μολονότι υποπτευόμουν ότι για κάποιον αδιόρατο λόγο δεν θα εκτιμούσα ιδιαίτερα το έργο της Μάρως Βαμβουνάκη και θα διάβαζα ένα δακρύβρεχτο μελό ανάγνωσμα προορισμένο να συγκινήσει τις διψασμένες γυναικείες προσδοκίες με  ανεκπλήρωτο πριγκηπικό έρωτα, ωστόσο διαψεύστηκα. Η «μοναξιά είναι από χώμα» είναι ένα βιβλίο που σφράγισε με το στίγμα του τα ελληνικά γράμματα.  

Ο Χαλαζίας δοκιμάζει την «Θεραπεία» του Sebastian Fitzek

Σε μια νησίδα της πραγματικότητας που επικρατεί και ορθώνεται ανυπέρβλητη  η ορθολογική σκέψη  και η άρθρωση του επιστημονικού λόγου μια θάλασσα  διάχυτης  νοσηρότητας περιβάλλει τους βασικούς χαρακτήρες του βιβλίου και παρασύρει  τους αναγνώστες σε πελάγη μυστηρίου που κωπηλατούν μανιασμένα να αποκωδικοποιήσουν την εξαφάνιση ενός νεαρού κοριτσιού και την εμφάνιση μιας  γυναίκας που πάσχει από ένα είδος ψυχικής διαταραχής  και συνδέεται με έναν ανεξήγητο και  μεταφυσικό τρόπο μαζί του. Αν η ψυχογεωγραφία εστιάζει στον χώρο και το περιβάλλον που συντελούν και διαμορφώνουν τον ψυχικό κόσμο των υποκειμένων, τότε το συγκεκριμένο πεδίο αναδεικνύεται σε σημαντικό φακό κατόπτευσης – ή ενδεχομένως και παραμόρφωσης – της πραγματικότητας  λόγω του διαταραγμένου εσωτερικού κόσμου και ισορροπίας της συντριπτικής πλειοψηφίας των χαρακτήρων που ζωντανεύουν μέσα από την φαντασία των αναγνωστών.  Χωρίς ανατριχιαστικές φλυαρίες που σκοπό έχουν απλά να σοκάρουν ή να προκαλέσουν κύματα φρίκης  στον αναγνώστη,  η Θεραπεία είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ που προσομοιάζει με γρίφο και που στο τέλος ανατρέπονται και σαμποτάρονται οι αρχικές αντιλήψεις και ιδέες που γεννιούνται στο μυαλό του λογοτεχνικού κοινού αιφνιδιάζοντας το με την εμφάνιση μιας πρωτότυπης –εξίσου οδυνηρής και επώδυνης – εναλλακτικής προσέγγισης.  

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

       ΕΙΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ;

ΔΙΧΩΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ…

       Η δωδεκάχρονη Γιόζι πάσχει από μια ανεξήγητη ασθένεια. Στη διάρκεια μιας επίσκεψης της στον γιατρό, εξαφανίζεται από το ιατρείο χωρίς κανένα ίχνος. Δεν θα βρεθεί ποτέ. Τέσσερα χρόνια μετά, ο πατέρας της και ψυχίατρος Βίκτορ Λάρεντς έχει αποτραβηχτεί συντετριμμένος σε ένα απομονωμένο νησί της Βόρειας Θάλασσας, προσπαθώντας να διαχειριστεί τον ακατανόητο χαμό της κόρης του…

ΔΙΧΩΣ ΠΤΩΜΑ…

       Ο Βίκτορ δέχεται στο νησί την απροσδόκητη επίσκεψη μιας όμορφης άγνωστης. Πρόκειται για μια συγγραφέα, την Άννα Σπίγκελ, η οποία πάσχει από μια σπάνια μορφή σχιζοφρένειας. Όλοι οι χαρακτήρες που δημιουργεί στα βιβλία της αποκτούν – κατά τα λεγόμενα της – σάρκα και οστά και αρχίζει να επικοινωνεί μαζί τους. Στην τελευταία ιστορία της έγραψε για ένα νεαρό κορίτσι το οποίο πάσχει από μια άγνωστη ασθένεια και εξαφανίστηκε δίχως να αφήσει ίχνη.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ;

       Είναι δυνατόν μέσα στις ψευδαισθήσεις της Άννα να κρύβονται στοιχεία για τις τελευταίες μέρες της Γιόζι;

          Ο Βίκτορ πείθεται να αναλάβει την θεραπεία της με μια απέλπιδα προσπάθεια να ανακαλύψει την αλήθεια πίσω από την εξαφάνιση της κόρης του. Πολύ σύντομα όμως οι συνεδρίες θα πάρουν δραματική τροπή καθώς το παρελθόν θα έρθει στο φως με τρομακτικές συνέπειες.  

ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΝΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ;

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΧΕΙ ΑΡΧΙΣΕΙ…

ΚΡΙΤΙΚΗ

       Η γερμανική λογοτεχνία και γραμματεία έχει μια σημαντική παρουσία και παράδοση στα γράμματα. Ωστόσο, δυστυχώς δεν αδράξαμε την ευκαιρία να έρθουμε τα τελευταία χρόνια σε επαφή μαζί της και να γευτούμε τους σκοτεινούς και ανέλπιστα ευχάριστους καρπούς της. Οι ζοφερές περιγραφές του χώρου και του επικείμενου κινδύνου που αποτυπώνεται στις καιρικές συνθήκες που διαμορφώνονται συνιστούν ένα εύπλαστο στοιχείο που δημιουργούν συναισθήματα αγωνίας και ανησυχίας στον αναγνώστη. Αξίζει να σημειωθεί και να υπογραμμιστεί ότι ο Sebastian Fitzek δεν καταφεύγει στην άσκοπη χρήση σοκαριστικού λεξιλογίου και εικόνων για να προκαλέσει τον αναγνώστη αλλά επιστρατεύει την αφηγηματική του τέχνη και τεχνική για να επιτύχει τον στόχο του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η δράση εκτυλίσσεται κατά κύριο λόγο σε ένα μικρό νησί της Βόρειας Θάλασσας, από το οποίο εμφανίζεται να έχει αποκοπεί η ακτοπλοϊκή σύνδεση και κάθε επαφή με τον έξω κόσμο. Αργότερα, ο αναγνώστης θα κατανοήσει ότι υπάρχει και μια δεύτερη ανάγνωση πίσω από αυτό το γεγονός, προκειμένου να αντιληφθεί την πρόθεση του συγγραφέα και την ουσία της ιστορίας στον πυρήνα της.

          Το μυθιστόρημα αυτό θέτει και κάποιους σημαντικούς προβληματισμούς για τα σύγχρονα θέματα ψυχικής υγείας. Ο βαθμός επικινδυνότητας για την πρόκληση σωματικής βλάβης μήπως δεν είναι σταθμισμένος και θεμελιωμένος επιστημονικά όσον αφορά τις διάφορες ψυχικές διαταραχές. Μήπως  ο εγκλεισμός σε μια ψυχιατρική κλινική συνιστά εντέλει μια γραφειοκρατική διαδικασία που επιστρατεύεται για τον εξοστρακισμό ανεπιθύμητων προσώπων για την εξυπηρέτηση προσωπικών και πολιτικών συμφερόντων;  Πόσα ευδιάκριτα είναι τα όρια μεταξύ της απεγνωσμένης ανάγκης για σωτηρία και της απελπισμένης ανάγκης για  απόγνωση;

          Η «θεραπεία» του Sebastian Fitzek είναι ένα άρμα που διασχίζει τους αμμόλοφους του νου και τρυπάει το ήρεμο φιλήσυχο υπόστρωμα της τεμπέλικης συλλογιστικής ερήμου σου αναζητώντας να βρει νερό που αναβλύζει ζωηρή περιέργεια και να ζωντανέψει τις μουδιασμένες και βαριεστημένες  οάσεις των στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων. Ο αναγνώστης διαβάζει μαγνητισμένος τις σελίδες και προσπαθεί να εντοπίσει κάποιες λογικές ερμηνείες παρασυρόμενος από τις λέξεις και τα λόγια του συγγραφέα. Η τελική έκβαση της υπόθεσης θα ξετυλίξει το μπερδεμένο κουβάρι της ιστορίας και θα ξεδιαλύνει τα  νεφελώδη νήματα της μυστηριώδους εξαφάνισης. Τέλος, μια λογοτεχνική «θεραπεία» αξίζει να συνταγογραφηθεί  σε κάθε αθεράπευτο αναγνώστη των ψυχολογικών θρίλερ και μυθιστορημάτων μυστηρίου, προκειμένου να διαβάσει την παράνοια και να βιώσει την λογοτεχνική φιλοτεχνία.  

Ο Χαλαζίας συναισθάνεται την “Σιωπηλή Ασθενή” του Alex Michaelides

Όσο η παγκόσμια παραγωγή σκοτεινών μυθιστορημάτων αυξάνεται και νέοι δημιουργοί δοκιμάζουν την απήχηση των έργων τους με τα εκδοτικά τους εγχειρήματα, τόσο μια συγκεκριμένη καλλιτεχνική μανιέρα ζυμώνεται, διαμορφώνεται  και  εμπεδώνεται ως η κυρίαρχη τάση στο συγκεκριμένο είδος της αστυνομικής ψυχολογικής λογοτεχνίας.

Πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων αυτού του είδους – με εξαίρεση τους αστυνομικούς επιθεωρητές – συνηθίζεται να είναι κατά κανόνα επαγγελματίες ψυχοθεραπευτές. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε την Κιτ Κουίν από το «Κόκκινο Δωμάτιο» των Nicci French, την Φρίντα Κλάιν από την  σειρά των μυθιστορημάτων των ιδίων  με τις μέρες και τον Βίκτορ Λάρεντς από την «Θεραπεία» του Sebastian Fitzek. Το μόνο που αλλάζει στην «Σιωπηλή Ασθενή» του Αλέξανδρου Μιχαηλίδη είναι το όνομα του ψυχοθεραπευτή σε Θίο Φέιμπερ. Μια σημαντική  προς σημείωση παρατήρηση αποτελεί το γεγονός ότι η «Σιωπηλή Ασθενής» παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες και αρκετά κοινά στοιχεία με το “Ρέκβιεμ του Σαββάτου”  των Nicci French. Ωστόσο, αξίζει να αναφερθεί ότι η «Σιωπηλή Ασθενής» είναι ένα καλοδουλεμένο βιβλίο με ενδιαφέρουσα πλοκή χωρισμένο σε 5 ενότητες με τίτλους των αποσπάσματα αντλημένα από θεολογικά κείμενα και λόγους  σημαντικών προσωπικοτήτων, για τα οποία και γίνεται επίκληση στην αυθεντία. Ο συγγραφέας και ο επιμελητής του βιβλίου έχει φροντίσει τα κεφάλαια να είναι σχετικά σύντομα  και όχι αρκετά μακροσκελή με αποτέλεσμα να διαβάζονται άνετα και χωρίς ιδιαίτερο κόπο από τον αναγνώστη

Ο χώρος όπου διαδραματίζονται τα γεγονότα είναι το μουντά δημοφιλές – ως προορισμός σκοτεινού τουρισμού – Λονδίνο. Μολονότι το βιβλίο παρουσιάζει ορισμένες εσωτερικές αντιθέσεις ή αντιφάσεις, το τελικό αποτέλεσμα είναι αρκετά τίμιο και ο αναγνώστης στο τέλος αιφνιδιάζεται λόγω των εκπληκτικών ανατροπών που προκύπτουν στην εκτύλιξη της υπόθεσης. Αξίζει να αναφερθεί η θεμελιωμένη θεωρητική και επιστημονική τεκμηρίωση του συγγραφέα  που εκτός από την βοήθεια που προσφέρει στον αναγνώστη για την υποστήριξη ορισμένων ερευνητικών υποθέσεων της ιστορίας εξυπηρετούν και στο να έρθει σε μια πρώτη επαφή ο αναγνώστης και με ορισμένους σημαντικούς εκπροσώπους της επιστήμης της ψυχολογίας με τρόπο εκλαϊκευμένο και έξω από άκαμπτα θεωρητικά σχήματα και έννοιες.      

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

      Η ζωή της Αλίσια Μπέρενσον είναι φαινομενικά τέλεια. Διάσημη ζωγράφος η ίδια, περιζήτητος φωτογράφος μόδας ο άντρας της, ζουν σ’  ένα μεγάλο σπίτι με θέα στο πάρκο, σε μια από τις πιο όμορφες περιοχές του Λονδίνου.

        Όταν ένα βράδυ ο σύζυγος της γυρίζει αργά από μια φωτογράφιση, η Αλίσια τον πυροβολεί πέντε φορές στο κεφάλι και βυθίζεται στη σιωπή.

        Η άρνηση της να μιλήσει και να δώσει οποιαδήποτε εξήγηση θα μετατρέψει μια οικογενειακή τραγωδία σε κάτι πολύ μεγαλύτερο, σ’ ένα μυστήριο το οποίο μονοπωλεί τη φαντασία του κοινού και κάνει την Αλίσια διαβόητη. Η τιμή των έργων της απογειώνεται κι εκείνη, η «σιωπηλή ασθενής» μεταφέρεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας στο Γκρόουβ, μια ψυχιατρική μονάδα υψηλής ασφαλείας στο Βόρειο Λονδίνο.

        Ο Θίο Φέιμπερ είναι ένας ιατροδικαστικός ψυχοθεραπευτής που περίμενε πολύ καιρό την ευκαιρία να δουλέψει με την Αλίσια. Είναι πεπεισμένος ότι εκείνος θα πετύχει εκεί που οι άλλοι απέτυχαν. Η αποφασιστικότητα του να την κάνει να μιλήσει και να ξετυλίξει το μυστήριο της δολοφονίας του άντρα της τον παρασύρει σ’ ένα δύσβατο μονοπάτι που οδηγεί στα βαθύτερα αίτια της σιωπής της.

Κι αν του μιλήσει, θα θέλει να ακούσει την αλήθεια;

ΚΡΙΤΙΚΗ

       Με γνώμονα μια δίκαιη και αμερόληπτη κριτική ανασκόπηση του διαπραγματευόμενου βιβλίου θα μπορούσαμε να διατυπώσουμε την θέση ότι «η Σιωπηλή Ασθενής» είναι ένα βιβλίο, το οποίο διακρίνεται για την εντιμότητα του δημιουργού του. Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης χωρίς να επιστρατεύει στη γραφή του την ένταξη στο σώμα των κειμένων του χυδαίων σοκαριστικών αφηγήσεων με πρόθεση να αποσπάσει την προσοχή των αναγνωστών του καταφέρνει και επιτυγχάνει την εστίαση του ενδιαφέροντος τους με την χορήγηση μικρών δόσεων υπαινιγμών που προξενούν την αλλεπάλληλη ανακατεύθυνση των υποψιών τους αφενός για την εξιχνίαση της υπόθεσης σε σχέση με την Αλίσια Μπέρενσον και αφετέρου τη διαλεύκανση της σχέσης του Θίο Φέιμπερ με την σύντροφο του και των προβλημάτων που εμφανίζονται στη σχέση τους. Η προσπάθεια του εκάστοτε αναγνώστη να εξάγει ορισμένα συμπεράσματα, τα οποία όμως στο τέλος ανατρέπονται πανηγυρικά συνιστούν μια ενδιαφέρουσα άσκηση πάνω στην επεξεργασία των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων.

        Συμπερασματικά, η «Σιωπηλή Ασθενής» είναι ένα βιβλίο που θα αγαπηθεί από τους λάτρεις των ψυχολογικών μυθιστορημάτων αστυνομικής λογοτεχνίας. Ελκυστικό στοιχείο του βιβλίου αυτού αποτελεί το γεγονός ότι η έκβαση του δεν στηρίζεται στο διαχωρισμό μεταξύ νικητών και ηττημένων  – έστω και υπόρρητα –  αλλά απεναντίας αποδεικνύει με τον πιο πειστικό τρόπο ότι στην ζωή όλοι οι χαρακτήρες έχουν μια υπόσταση ηρωική με πρόσωπα διαχρονικά ηττημένων.  

Ο Χαλαζίας μένει ασυγκίνητος από την Νυχτερίδα του Jo Nesbo

Ο πολυδιαβασμένος Jo Nesbo στο λογοτεχνικό του ντεμπούτο συστήνει τον κεντρικό ήρωα της σειράς των βιβλίων που θα επακολουθήσουν και θα συντροφεύσουν ευχάριστα τις ώρες του φανατικού λογοτεχνικού κοινού του, τον αστυνομικό επιθεωρητή Χάρυ Χόλε.

          Ο Χάρυ Χόλε είναι ένας εμμονικός αυτοκαταστροφικός Νορβηγός, ο οποίο εμφανίζεται να ρέπει προς τον αλκοολισμό. Ο Χάρι Χόλε προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει την κοινωνική διάρθρωση και να συλλάβει την κοινωνική συνοχή των διαφορετικών ομάδων που συνθέτουν την αυστραλιανή κοινωνία, προκειμένου να μπορέσει να την σκιαγραφήσει νοερά στο κεφάλι του και να καταφέρει να αντιληφθεί τις δυναμικές που αναπτύσσονται στον κοινωνικό στοίβο μεταξύ της εξουσίας και της πολιτικής επιρροής που ασκείται  από την κορυφή της πυραμίδας υιοθετώντας μια σοσιαλδημοκρατική προσέγγιση πρακτικών συμπερίληψης, ένταξης και ενσωμάτωσης των μειονοτήτων  από τους  πόλους ισχύος της οικονομικής και πολιτικής ελίτ.  Αυτονόητο είναι ότι ο δαιμόνιος αστυνομικός επιθεωρητής στο τέλος της ιστορίας επιτυγχάνει τη διαλεύκανση της υπόθεσης για την οποία εστάλη από την Μητροπολιτική Αστυνομία του Όσλο στην Αυστραλία ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στη διάρκεια της παραμονής του στο Σίντνεϊ  φαίνεται με συνέπεια να  τραμπαλίζεται μεταξύ «αλκοολικών δηλητηριάσεων»  και «σεξουαλικών απολαύσεων». Αξίζει να σημειωθεί ότι η «Νυχτερίδα» του Nesbo έχει σημειώσει πωλήσεις 40 εκατομμυρίων αντιτύπων παγκοσμίως με αποτέλεσμα  το συγκεκριμένο βιβλίο να συνιστά τον βατήρα της εμπορικής εκτόξευσης του Jo Nesbo στην λογοτεχνική παραγωγή. Δεν πρέπει να λησμονείται επίσης το γεγονός ότι η «Νυχτερίδα» απέσπασε το 1997 το Riverton Prize για το Καλύτερο Νορβηγικό Μυθιστόρημα της Χρονιάς ενώ το επόμενο έτος απέσπασε το βραβείο Glass Key (Glasnyckeln) για το Καλύτερο Σκανδιναβικό Αστυνομικό  Μυθιστόρημα της Χρονιάς .  

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

Ο ΧΑΡΙ ΠΑΙΖΕΙ ΕΚΤΟΣ ΕΔΡΑΣ.

Μια εικοσιτριάχρονη Νορβηγίδα δολοφονείται στο Σίδνεϊ. Ο επιθεωρητής Χάρι Χόλε στέλνεται στην Αυστραλία για να βοηθήσει στις έρευνες. 

ΕΧΕΙ ΡΗΤΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΝΑ ΜΗΝ ΜΠΛΕΞΕΙ.

Όταν όμως αποδεικνύεται πως η δολοφονία της νεαρής Νορβηγίδας είναι απλώς ο τελευταίος κρίκος μιας αλυσίδας ανεξιχνίαστων φόνων, τίποτα δεν μπορεί να συγκρατήσει τον Χάρι. Το κυνήγι του σίριαλ κίλερ ξεκινά… Ο δολοφόνος όμως θέλει να συνομιλήσει μόνο με τον Χόλε.

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΣ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΥΜΑ;

Κριτική

          Η  Νυχτερίδα είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, το οποίο αγγίζει οριακά τα σύνορα του θρίλερ. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε τρείς ενότητες που στηρίζονται στους τρεις βασικούς χαρακτήρες ενός παλιού αυστραλιανού μύθου  (Γουάλα, Μούρα, Μπουμπούρ) και σε 23 αριθμημένα κεφάλαια. Τα κεφάλαια αυτά διαθέτουν από έναν συμπυκνωμένο τίτλο του περιεχομένου τους και οι τίτλοι λειτουργούν ως άγκυρες που μόνο ο αναγνώστης που τα έχει διαβάσει μπορεί να καταλάβει το περιεχόμενο τους σε αδρές γραμμές ενώ ο αναγνώστης που επιδιώκει διαβάζοντας απλά τους τίτλους των κεφαλαίων να αντλήσει πληροφορίες για την ροή της ιστορίας δεν τα καταφέρνει με επιτυχία. Οι ενότητες του βιβλίου λειτουργούν ως θεμελιακοί άξονες του μυθιστορήματος, το οποίο περιστρέφεται συμβολικά και κατά αναλογία γύρω από έναν τοπικό μύθο του γηγενούς πληθυσμού της Αυστραλίας. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί ότι μολονότι η γραφή του Jo Nesbo είναι ενδεικτική της οξυδέρκειας και της ευφυΐας για την οποία διακρίνεται, η ιστορία του βιβλίου φάνηκε άτονη και χωρίς δυνατό ρυθμό. Ενδεχομένως, ο χώρος που διαδραματίζεται η υπόθεση του βιβλίου δεν βοηθά τον αναγνώστη στο πλάσιμο εικόνων αγωνίας, φόβου και μυστηρίου. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αυστραλία είναι μια ήπειρος, η οποία χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές από την καλοκαιρία και το εύκρατο κλίμα, ο ευρωπαίος αναγνώστης δεν είναι αρκετά εξοικειωμένος στο πλάσιμο εικόνων που προσιδιάζουν σε αστυνομικά μυθιστορήματα μυστηρίου. Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε ότι το βροχερό Λονδίνο έχει μια σημαντική παράδοση «σκοτεινού τουρισμού» και «κατά συρρροή δολοφονιών» λαμβάνοντας υπόψη για παράδειγμα τον   Jack τον Αντεροβγάλτη.  Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων και ιστοριών μυστηρίου επιλέγουν ως τόπο για την ιστορία τους πόλεις όπως το Λονδίνο και λιγότερο συχνά πόλεις όπως το Σίντνεϊ.     

          Ο Jo Nesbo σε αρκετά σημεία του βιβλίου μέσα από τον πρωταγωνιστή του παραθέτει αρκετά εθνογραφικά και λαογραφικά στοιχεία της Αυστραλίας λησμονώντας ότι στόχος του αναγνώστη δεν είναι να διαβάσει έναν αναλυτικό τουριστικό οδηγό για την πόλη του Σίντνεϊ αλλά να συγκινήσει και να προκαλέσει ρίγη αγωνίας και τρόμου στους αναγνώστες μέσα από την ιστορία που πλέκει. Ο ίδιος ο συγγραφέας εξάλλου σε συνέντευξη του για το συγκεκριμένο βιβλίο έχει δηλώσει ότι το έγραψε κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Αυστραλία και ένα σημαντικό κομμάτι του βιβλίου του είναι αποτέλεσμα ταυτόχρονης έρευνας και μυθοπλασίας.   

          Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να εκφράσουμε την άποψη ότι η «Νυχτερίδα» του Jo Nesbo ήταν ένα μυθιστόρημα που δεν κατάφερε να αιχμαλωτίσει ζωηρό το αναγνωστικό ενδιαφέρον μας  και δεν κατόρθωσε να αποσπάσει την προσοχή  από τον προσωπικά αναγνωστικό ληξίαρχο της λογοτεχνικής φαντασίας μας. Ωστόσο, δίχως αμφιβολία αποτελεί ένα καλό ξεκίνημα για έναν βραβευμένο πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα που τα βιβλία του διαβάζονται σε μια ευρεία αναγνωστική μάζα.

Ο Χαλαζίας αναμετράται με την «Νέμεση» του Jo Nesbo

Αν η Νέμεσις ήταν το προαιώνιο θείο βρέφος της Νύχτας και του Ερέβους προορισμένο να ενσαρκώσει την αποκατάσταση της ηθικής τάξης και της δικαιοσύνης όταν αυτή διασαλεύεται μεταμφιεσμένη με τον μανδύα της εκδίκησης, τότε ο Jo Nesbo   αποφασίζει με το ομότιτλο βιβλίο του να μας συστήσει ένα πολυσέλιδο αστυνομικό μυθιστόρημα με μια δαιδαλώδη και πολυεπίπεδη πλοκή που  μαγνητίζει τον αναγνώστη και το οποίο καταδεικνύει την απόκλιση που υπάρχει μεταξύ της προσκηνιακής και παρασκηνιακής δράσης.  

Περίληψη στο Οπισθόφυλλο

Ύστερα από ένα δείπνο και ένα γερό μεθύσι στο σπίτι της παλιάς φιλενάδας του Άννας Μπέτσεν, ο ντετέκτιβ Χάρι Χόλε ξυπνάει στο σπίτι του με πονοκέφαλο, χωρίς κινητό και χωρίς καμιά ανάμνηση από τις τελευταίες δώδεκα ώρες της ζωής του. Την ίδια μέρα η Άννα βρίσκεται νεκρή με μια σφαίρα στο κεφάλι στην κρεβατοκάμαρα της και ο Χόλε είναι ο κύριος ύποπτος. Στο μεταξύ οι ληστείες τραπεζών συνεχίζονται με αμείωτη βεβαιότητα και το ρεμάλι της αστυνομίας του Όσλο κλείνει ανίερες συμφωνίες με τον θρυλικό φυλακισμένο τσιγγάνο Ράσκολ Μπάξετ και ξεκινάει έναν ιλιγγιώδη αγώνα δρόμου από τη νορβηγική πρωτεύουσα ως την καυτή Βραζιλία, για να διαλευκάνει ταυτόχρονα δύο υποθέσεις και να ξεκαθαρίσει τη θέση του. Αλλά η Νέμεση, η θεά της εκδίκησης, δεν έχει πει ακόμη την τελευταία λέξη της.

Κριτική

          Πρωταγωνιστής της σειράς και του βιβλίου αυτού παραμένει ο αστυνομικός επιθεωρητής  Χάρι Χόλε και η υπόθεση διαδραματίζεται κατά βάσει στο Όσλο. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μέρος της ιστορίας λαμβάνει χώρα και σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της εξωτικής Βραζιλίας. Ο αλκοολισμός είναι ένα ενδημικό αειθαλές δέντρο το οποίο έχει την τάση να φυτρώνει μέσα στις σκοτεινές ζούγκλες των ψυχών των Σκανδιναβών και μυθιστορηματικά συνηθίζει να αγκαλιάζει ευχάριστα τους αστυνομικούς επιθεωρητές οιασδήποτε αξιοσέβαστης μητροπολιτικής αστυνομίας. Εξάλλου, η κατάθλιψη εν δυνάμει έλκει τους χρήστες ψυχοτρόπων ουσιών  και ο Χάρι Χόλε δυστυχώς δεν έτεινε να πίνει μόνο καφέ στην Νορβηγία.

          Ο Jo Nesbo στο βιβλίο αυτό εστιάζει σε μια ειδική πληθυσμιακή ομάδα, τους Τσιγγάνους. Εισβάλλει  βίαια  με το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου του και διαταράσσει τον πολυπόθητη ηρεμία που επιζητά κάθε αναγνώστης που σέβεται τον ελεύθερο χρόνο ανάγνωσης. Οι παλμοί ανεβαίνουν και η αδρεναλίνη εκκρίνεται χωρίς φειδώ. Ο Jo Nesbo βάζει στο κάδρο των υπόπτων τους Τσιγγάνους,  τους τελευταίους  θύλακες ελευθερίας και ο ήρωας του Χάρι Χόλε αποκαλύπτει ότι ένα οργανωμένο σχέδιο  γυναικοκτονίας στήθηκε και σκηνοθετήθηκε με τον μανδύα μιας τραπεζικής ληστείας. Παράλληλα, μια αυτοχειρία σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της Βραζιλίας  συνδέεται με την ένοπλη ληστεία στην τράπεζα του Όσλο.     

          Ο Χάρυ Χόλε έχει συνοδοιπόρο στην εξιχνίαση της ληστείας την Μπέτε Λεν, μια νέα και δαιμόνια αστυνομικό, κόρη ενός έμπειρου και καταξιωμένου συναδέλφου του Χάρι Χόλε που σκοτώθηκε πριν κάποια χρόνια στο καθήκον κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με κάποιους ενόπλους κατά τη διάρκεια μιας ληστείας τραπέζης. Η Μπέτε Λεν έχει αρκετά οξυμένη την οπτική της νοημοσύνη με αποτέλεσμα να είναι αρκετά ικανή στην αναγνώριση προσώπων λόγω κάποιας διαταραχής της λειτουργίας του ελικοειδούς έλικα του εγκεφάλου της.

          Ο Χάρυ Χόλε εμφανίζεται μπερδεμένος σε μια σχέση που είχε με μια γυναίκα, η οποία εντοπίζεται μετά την επίσκεψη του στο διαμέρισμα της δολοφονημένη. Ενώ αρχικά φαίνεται η υπόθεση να εξιχνιάζεται σχετικά εύκολα, εν συνεχεία διαπιστώνει ότι τα φαινόμενα απατούν. Ωστόσο, την ίδια εκτίμηση κάνουν και στην μητροπολιτική αστυνομία του Όσλο με  αποτέλεσμα ο Χάρυ Χόλε να διώκεται ως υπόδικος φυγής και κατηγορούμενος για τον φόνο της τσιγγάνας  Άννε Μπέτσεν .

          Το ένα σκέλος της ιστορίας της Νέμεσις του Jo Nesbo παρουσιάζει αρκετά κοινά σημεία με το αστυνομικό μυθιστόρημα «Οργισμένη Παρασκευή» των Nicci French. Πιο συγκεκριμένα, η πρωταγωνίστρια της σειράς, Φρίντα Κλάιν, κατηγορείται από την Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου ύποπτη για την δολοφονία του πρώην συντρόφου της, όπως ακριβώς και ο Χάρι Χόλε, και αποφασίζει να τραπεί σε φυγή, προκειμένου να αποφύγει την σύλληψη και να διαλευκάνει την υπόθεση. Η Φρίντα Κλάιν έχει την υποστήριξη ενός καλού της φίλου όπως και ο Χάρι Χόλε που αποφασίζει να γίνει φυγόδικος. Και στα δύο βιβλία ενορχηστρωτές για την θεμελίωση της κατηγορίας εναντίον τους είναι πρόσωπα της αστυνομίας, τα  οποία εμφανίζονται να είναι διεφθαρμένα και αναμεμειγμένα σε υποθέσεις, οι οποίες τους αγγίζουν και θέλουν κατ’ αυτόν τον τρόπο να τους εξοντώσουν. Και στα δύο βιβλία υπάρχει στο τέλος μια ανατροπή όπου οι υποθέσεις διαλευκαίνονται χάριν της ενεργητικής εμπλοκής και συνεισφοράς των ηρώων, της Φρίντα Κλάιν στη μια περίπτωση και του Χάρι Χόλε στη δεύτερη περίπτωση και αθωώνονται πανηγυρικά δίνοντας ένα γερό χαστούκι σε όσους τους επιβουλεύονται. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η Νέμεσις του Jo Nesbo προηγείται εκδοτικά της Οργισμένης Παρασκευής των Nicci French.

          Το δεύτερο σκέλος της ιστορίας εμβαθύνει στην κουλτούρα των Τσιγγάνων και στην σημασία που δίνουν στην βεντέτα και στην τιμή. Η αλληλεγγύη και οι αξίες που τους συνδέουν και οι άγραφοι κώδικες που ακολουθούν είναι ένα σημαντικό τμήμα της αφήγησης του μυθιστορήματος του Jo Nesbo.

          Εν κατακλείδι, η Νέμεσις είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται ευχάριστα από τον αναγνώστη που διψά για αστυνομικά μυθιστορήματα, ωστόσο η πλοκή του βιβλίου κουράζει και η εξιχνίαση των υποθέσεων γίνεται με έναν όχι αρκετά εύληπτο τρόπο. Αν και φαίνεται ότι ο Jo Nesbo έχει αρκετά δυνατή πέννα όπου και καταδεικνύεται η ευφυΐα του και η ευρηματικότητα του στην εκτύλιξη της υπόθεσης, ωστόσο σε σχέση με τις διθυραμβικές κριτικές που έχουν δεχτεί τα βιβλία του κρατούμε αρκετές επιφυλάξεις.

Ο Χαλαζίας τιμώρησε τον εαυτό του με   τον  «Δράκο στο Χιόνι» της Καίτης Οικονόμου

Αν η ψυχή σου διψά απεγνωσμένα για ένα βουκολικό  ρομάντζο ή ένα μυθιστορηματικό ειδύλλιο, τότε η Καίτη Οικονόμου σου χαρίζει ένα αισθηματικό μελόδραμα με ζωηρές τις εικόνες και αναλυτικές τις περιγραφές του  κακοτράχαλου και συνάμα περήφανου τόπου της Ηπείρου με έντονα τα παραδοσιακά πολιτισμικά και πολιτιστικά του στοιχεία. Ο «Δράκος στο Χιόνι» ενσταλάζοντας στον αναγνώστη την λογοτεχνική μεταφορά των σταθερά επαναλαμβανόμενων κλισέ που περιέχονται σε δημοφιλείς τηλεοπτικές και κινηματογραφικές σαπουνόπερες επιτυγχάνει να ανακουφίσει τα ερωτικά δράματα και να αγγίξει τις  αγιάτρευτες πληγές  της «αγίας» ελληνικής οικογένειας. Η περιφέρεια και οι παθογένειες της παρουσιάζονται στο προσκήνιο με ύφος μελό μαζί με όλες τις αναχρονιστικές αντιλήψεις της τοπικής κοινωνίας, τις οποίες επιλέγει η συγγραφέας να ψηλαφίσει, και όλα τα παραπάνω με μια στρεβλή οπτική για την προσωπική επίτευξη και ολοκλήρωση. Γάμος και τεκνογονία συνθέτουν την αγαπημένη λαϊκή συνταγή ενός προδιαγεγραμμένου happy end με ταπετσαρία το μοτίβο της συγκατάβασης και της συμφιλίωσης.

Περίληψη στο Οπισθόφυλλο

Πέρα ψηλά στα βουνά της Ηπείρου υπάρχει μια αλπική λίμνη, που λέγεται Δρακολίμνη, γιατί ζει εκεί ένας δράκος, προστάτης του βουνού και όλων των αγαθών πλασμάτων. Λίγο πιο χαμηλά, στο Πάπιγκο, γεννήθηκε κάποτε ένα νόθο παιδί, ο Χρήστος, που είχε στην ψυχή του όλα τα χαρίσματα του δράκου: περηφάνια, δύναμη, ευγένεια, μαχητικότητα.  

Ο Χρήστος μεγάλωσε στα Γιάννενα κουβαλώντας σους παιδικούς ώμους του το στίγμα του νόθου. Έβλεπε μόνο από μακριά τον πλούσιο πατέρα του και στα δεκατρία του, όταν πέθανε η μάνα του κι έμεινε ορφανός στους πέντε δρόμους, ξύπνησε μέσα του η ψυχή του δράκου για να μπορέσει να επιβιώσει.

Ο Χρήστος πάλεψε μόνος του στη ζωή, αλλά όταν ήρθε η επιτυχία κι η καταξίωση, μια άδικη κατηγορία τον σημάδεψε μ’ ένα ατιμωτικό στίγμα. Απογοητευμένος από τους ανθρώπους, αποσύρθηκε στο Πάπιγκο να γλείψει τις πληγές του. Κι εκεί, στο άντρο του, εμφανίστηκε μια άγνωστη γυναίκα μες στη χιονοθύελλα κι έκλεψε την καρδιά του δράκου…  

Κριτική

          Πρωταγωνιστής του «Δράκου στο Χιόνι» είναι ο Χρήστος, ο οποίος μεγάλωσε όντας νόθος και ορφανός με σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και παρόλα αυτά κατάφερε να αναδειχθεί και να καταξιωθεί στον σκληρό και ανταγωνιστικό επαγγελματικό στίβο  της δημοσιογραφίας. Ο Χρήστος αποκτά δική του τηλεοπτική εκπομπή και η αναγνωρισιμότητα του εκτοξεύεται. Ωστόσο, μια ανυπόστατη κατηγορία τον υποχρεώνει να εγκαταλείψει την Αθήνα και να αποτραβηχτεί στο τόπο που μεγάλωσε, το Πάπιγκο, όπου καταπιάνεται με την συγγραφή βιβλίων με μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό. Την περίοδο αυτή ο Χρήστος γεφυρώνει τις προσωπικές και οικογενειακές διαφορές με τον πατέρα του,  αποκαθίσταται η επικοινωνία τους και οικοδομείται ξανά η σχέση τους σε μια νέα βάση οπότε και  συναντά την Δήμητρα, με την οποία και συνάπτει ερωτικό δεσμό. Η Δήμητρα, η οποία είναι δικηγόρος και η μονάκριβη κόρη του πρώην αφεντικού του είναι παντρεμένη ωστόσο έχει ήδη πάρει την γενναία απόφαση να ζητήσει διαζύγιο διότι αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με τον άντρα της. Ο Χρήστος και η Δήμητρα επιθυμούν βαθιά μέσα τους να προχωρήσουν την σχέση τους ωστόσο, ο καθένας για τους δικούς του λόγους έχει τις προσωπικές του φοβίες και ανασφάλειες. Ωστόσο, η Δήμητρα αναλαμβάνει την νομική εκπροσώπηση και υπεράσπιση του Χρήστου για το εκκρεμές δικαστήριο που έχει ο Χρήστος όπου και δικαιώνεται πανηγυρικά. Ο Χρήστος και η Δήμητρα αφού τέλειωσαν ο καθένας από την μεριά του τους ανοιχτούς λογαριασμούς που είχε με το παρελθόν του,  αποφασίζουν να μετακομίσουν στο Πάπιγκο  όπου και φτιάχνουν τη δική τους οικογένεια .  

Ο χρόνος έκδοσης του διαπραγματευόμενου βιβλίου είναι το 2009, ωστόσο οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι τόσο το ύφος όσο και η θεματολογία του προσιδιάζει σε αναφορές από προηγούμενες δεκαετίες της ελληνικής πραγματικότητας.  Το βιβλίο αυτό αναφέρεται σε μεγάλο βαθμό στην κοινωνική κριτική και τον εξωτερικό κοινωνικό έλεγχο που υφίστανται και για αυτό ταλαιπωρούνται βασικοί χαρακτήρες του έργου στην προσπάθεια τους να  συμμορφωθούν στις επιταγές του περιβάλλοντος τους. Όλοι οι  χαρακτήρες του βιβλίου – σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό – αποφασίζουν να λάβουν τις αποφάσεις τους με αποκλειστικό γνώμονα τα κουτσομπολιά σαμποτάροντας την ίδια τους την ευτυχία και υπονομεύοντας οι ίδιοι τις προσωπικές τους επιλογές.

Ο Δράκος στο Χιόνι περιστρέφεται γύρω από την λεβεντιά και την περηφάνια του πρωταγωνιστή που αποτυπώνεται μέσα από το κλαρίνο, ένα  αντιπροσωπευτικό παραδοσιακό όργανο της Ηπείρου .  Βασικοί άξονες του βιβλίου είναι η καταραμένη ορφάνια, η άδικη ζωή, η δυστυχία, ο καημός και η φτώχεια. Δυστυχώς το «Δράκος στο Χιόνι» είναι ένα βιβλίο που θυμίζει λογοτεχνικό αφήγημα  σε μεταφορά δραματουργικού έργου όπου πρωταγωνιστεί μια αντρική Μάρθα Βούρτζη. Το βιβλίο αυτό δεν έχει ανατροπές και σοβαρές διακυμάνσεις και η ιστορία εκτυλίσσεται χωρίς να χαρίζει το δώρο  της έκπληξης και του αιφνιδιασμού στον αναγνώστη. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι διαβάζεται αρκετά ευχάριστα και χωρίς ιδιαίτερο κόπο και από πλευράς τεχνικής φαίνεται ότι η συγγραφέας επιστρατεύει πλούσιο και καλά επεξεργασμένο λόγο για να διανθίσει το κείμενο της.

Ο «Δράκος στο Χιόνι» είναι ένα βιβλίο που συστήνεται σε ευσυγκίνητους αναγνώστες με ευαισθησίες και οι οποίοι επιδεικνύουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα αισθηματικά αναγνώσματα.   

Ο Χαλαζίας μυείται στην «Τελετουργία» της Mo Hayder

Η Mo Hayder δημιουργεί ένα ψυχολογικό αστυνομικό μυθιστόρημα χύνοντας νερά στις μυλόπετρες του καμουφλαρισμένου ρατσιστικού μίσους και της πολιτισμικής εμπάθειας εμποτισμένο βαθιά στις ρίζες του με  χυδαία προκατάληψη. Αν πιστεύεις ότι το χρώμα αποκλειστικής χρήσης της μαγείας είναι το μαύρο και οι «υποανάπτυκτοι» Αφροαμερικανοί είναι περισσότερο εύπιστοι και ευάλωτοι εξαιτίας του «φτωχού» πολιτισμικού κεφαλαίου που διαθέτουν και της συνεπακόλουθης «πολιτισμικής καθυστέρησης» για την οποία διακρίνονται σε σχέση με τα τσακάλια των μητροπόλεων της Δύσης, τότε η «Τελετουργία» είναι ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα για την εμπέδωση και την αναπαραγωγή των φυλετικών διακρίσεων. Η Mo Hayder σκηνοθετεί ένα μυθιστόρημα κινηματογραφικής φρίκης όπου οι Αφροαμερικανοί χαρακτήρες προβάλλονται σαν δογματικοί «απολίτιστοι»  με φοβική υπόσταση και έντονες μεταφυσικές ανησυχίες δεδομένης της μακραίωνης παράδοσης που τους συνδέει με φυλές ιθαγενών και ακατάληπτες για τον δυτικό τρόπο σκέψης δοξασίες.

          Η εξαθλίωση στα τούνελ της τοξικοεξάρτησης είναι μία πρόσθετη θεματική περιοχή, την οποία επιλέγει ο αναγνώστης με οδηγό την Mo Hayder να διασχίσει στο σαφάρι της εξερεύνησης, της ανακάλυψης και της διαφοροποιημένης προσέγγισης των χαρακτήρων στον πειραματισμό με νέες ουσίες.

          Τέλος, μπορούμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι στο βιβλίο αυτό αναδεικνύεται περισσότερο το επιστημονικό πεδίο της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και γίνεται μια διεξοδικότερη διερεύνηση στις υποκουλτούρες του αστικού χώρου και του Τρίτου Κόσμου.

Περίληψη στο Οπισθόφυλλο

…θυμώνω κάπως με τους συγγραφείς που δεν περιγράφουν με λεπτομέρεια το έγκλημα, ώστε να δημιουργήσουν την απαραίτητη ένταση, επειδή πιστεύω ότι δεν είναι ειλικρινείς με τους αναγνώστες τους.  Mo Hayder

Λίγο μετά το μεσημέρι μιας απριλιάτικης ημέρας τρία μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού, μια δύτης της αστυνομίας, η αρχιφύλακας Φλι Μάρλι, σφίγγει στη γαντοφορεμένη χούφτα της ένα ανθρώπινο χέρι. Η διαπίστωση πως έχει αποκοπεί από το σώμα είναι από μόνη της συνταρακτική. Το μακάβριο εύρημα παίρνει δραματικές διαστάσεις όταν την επόμενη μέρα ανακαλύπτεται και δεύτερο κομμένο χέρι. Η ιατροδικαστική γνωμάτευση πιστοποιεί ότι και τα δύο έχουν κοπεί πρόσφατα και το θύμα ήταν ζωντανό κατά τον ακρωτηριασμό του.  Ο επιθεωρητής Τζακ Κάφερι, ο οποίος έχει μόλις πάρει μετάθεση στην Αστυνομική Διεύθυνση του Μπρίστολ, συνεργάζεται με τη Φλι, και οι δυο τους δεν αργούν να ανακαλύψουν ότι τα κομμένα χέρια ανήκουν σε έναν νεαρό, τα ίχνη του οποίου αγνοούνται τον τελευταίο καιρό.

Η έρευνα για τον εντοπισμό του νεαρού, αλλά και του ατόμου που τον απήγαγε, θα τους οδηγήσει στις πιο σκοτεινές γωνιές του υποκόσμου του Μπρίστολ, όπου τα ναρκωτικά διακινούνται ανεμπόδιστα, όπου τα παιδιά του δρόμου εκπορνεύονται για τη δόση τους, όπου ένα αρχέγονο κακό παραμονεύει. Ένα κακό που τρέφεται με το αίμα και τη σάρκα των ανθρώπων.

Κριτική

                Ο Τζακ Κάφερι, ο πρωταγωνιστής της σειράς βιβλίων που δημιουργεί η Mo Hayder, υιοθετεί την παράδοση που ακολούθησε και στα προηγούμενα βιβλία. Στο Φονικό Κελάηδισμα ο Τζακ Κάφερυ δίνει την χαριστική βολή στον κατά συρροή δολοφόνο της ιστορίας στερώντας από τη Δικαιοσύνη το προνόμιο επιβολής θεσμικής τιμωρίας. Στη «Σιωπή των Δέντρων» ο Τζακ Κάφερι καταφεύγει στον βιασμό της συντρόφου του ως ένα μέσο εκδίκησης και ρεβανσισμού στις προσωπικές διαφορές τους. Στο βιβλίο αυτό χάνει την αυτοκυριαρχία και τον αυτοέλεγχο του και με την ενεργή εμπλοκή της Φλι, διασώζεται την τελευταία στιγμή από τα βίαια χτυπήματα του ο ιθύνουν νους διάφορων αποτρόπαιων και φρικιαστικών εγκληματικών πράξεων. Ωστόσο, είναι απορίας άξιο το γεγονός ότι ο Τζακ Κάφερι παρουσιάζεται την μια στιγμή από την αφηγήτρια ως ένας detective με μεγάλο κύρος στους κόλπους  της αστυνομίας και από την άλλη μεριά φαίνεται ότι δεν ακολουθεί τα πρωτόκολλα που θα πρέπει να τηρούνται από τους αστυνομικούς από την Αστυνομική Ακαδημία. Επιπρόσθετα, η χρήση αλόγιστης βίας και η σπατάλη δυνάμεων είναι ενάντια στις αρχές και τα αξιώματα του Sun Tzu έτσι όπως αναλύονται στην “Τέχνη του Πολέμου”. Το βιβλίο αυτό του Sun Tzu πλέον θεωρείται εμβληματικό και προκαλεί ερωτηματικά για το πώς ένας δημόσιος λειτουργός των σωμάτων ασφαλείας σαν τον Τζακ Κάφερι αγνοεί στοιχειώδεις αρχές για την εξορθολογισμένη χρήση βίας.

          Ενδιαφέρον παρουσιάζει στο βιβλίο αυτό της Mo Hayder η ιστορία και η πορεία σκέψης της για τη διερεύνηση και την ανακάλυψη του μυστηρίου του πνιγμού των γονιών της Φλι στη Τρύπα του Βουσμάνου στη λίμνη Μπουσμανσγκάτ. Τα ασαφή όρια μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου, συνειδητού και ασυνειδήτου, αληθινού και φαντασιακού και η χρήση ουσιών ως ένας μυστικός πλασματικός κήπος για να «περπατήσουν» μαζί ζωντανοί και νεκροί και να βρουν απάντηση στα ερωτήματα που τους ταλανίζουν είναι μια ενδιαφέρουσα προοπτική που διαστέλλει την φαντασία και προκαλεί θαυμασμό στον αναγνώστη για την ευρηματικότητα της Mo Hayder.

          Ως κατακλείδα της κριτικής για την Τελετουργία της Mo Hayder θα μπορούσαμε να δανειστούμε τους στίχους του Γιάννη Αγγελάκα από ένα παλιό τραγούδι του από τις Τρύπες όπου συμπυκνώνεται στα ακόλουθα:

Ε πεινασμένα ανθρωπάκια εκεί κάτω
όσο υπάρχω εγώ κανένα σας δεν πλήττει
μονάχα απλώνετε το τρύπιο σας πιάτο
και το γεμίζω με ολόγλυκια φρίκη

Είμαι η βρωμιά που θα ξεπλύνει τις βρωμιές σας
ο τακτικός και ονειρεμένος εκβιαστής σας
θέλω το χρήμα σας, την δόξα, τις καρδιές σας
ετοιμαστείτε για το γλέντι της ζωής σας

Ο Χαλαζίας σιχάθηκε την Mo Hayder και την «Σιωπή των Δέντρων»

Αν η λογοτεχνία αποσκοπεί  στον εξευγενισμό της ψυχής και την εξημέρωση των ηθών, τότε η Mo Hayder έγραψε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που ως λειτουργία εξυπηρετεί την ψυχολογική κακοποίηση και την εξαγρίωση των ηθών. Λογοτεχνική βαρβαρότητα και ηθική εξαχρείωση αποτελούν τις προμετωπίδες ενός μυθιστορήματος, το οποίο προσβάλλει το αναγνωστικό κοινό και προκαλεί δυσφορία, ναυτία και αποστροφή. Αν η Mo Hayder ως βραβευμένη συγγραφέας με το βραβείο Edgar αστυνομικού μυθιστορήματος και δημιουργός του δεν ένιωσε χλεύη και αιδώ για αυτό που έγραψε, τότε εμείς προσωπικά νιώσαμε ντροπή, αυτολύπηση και ψυχολογική ατίμωση για το περιεχόμενο του βιβλίου.

                 Ορισμένα κοινωνικά ζητήματα είναι λεπτά και ευαίσθητα και η επεξεργασία τους θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Η αποτίναξη του στίγματος των ψυχικών διαταραχών είναι ένα στοίχημα για τις σύγχρονες κοινωνίες, προκειμένου να μπορέσουν να το καταπολεμήσουν και να το αποτινάξουν από το σώμα τους.  Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση φαντάζει για την Mo Hayder μια δυστοπία, στην οποία οι «φρενοβλαβείς ανωμαλιάρηδες» είναι οι εν δυνάμει θύτες που φέρουν και κουβαλάνε όλο το κεφάλαιο των διαστροφών έτοιμο να κατασπαράξει κάθε αθώα μεσοαστική οικογένεια.  Οι σεξουαλικές διαστροφές και η παιδοφιλία εδράζεται χωρίς ιδιαίτερη περισυλλογή από τη δημιουργό του συγκεκριμένου βιβλίου σε κάποια ψυχική διαταραχή ενός νοσηρού ατόμου. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να λησμονείται το γεγονός ότι τόσο στο παρελθόν όσο και στις μέρες μας σε ορισμένες υποκουλτούρες η παιδοφιλία συνιστά δομικό στοιχείο του πολιτισμικού κεφαλαίου, για το οποίο αν και γίνονται σοβαρές προσπάθειες απομόνωσης και εκρίζωσης του παραμένει ακόμη και σήμερα ζωντανό. Ας μην ξεχνάμε το γεγονός ότι στην αρχαία Αθήνα, την κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού, η παιδοφιλία και ο ομοφυλοφιλικός έρωτας ήταν μέρος της Παιδαγωγικής διαδικασίας για την ανάπτυξη του αναγκαίου δεσμού μεταξύ του δασκάλου και του μαθητή. Στους βυζαντινούς χρόνους νεαρές θυγατέρες λογοδίνονταν από τους γονείς τους σε άτομα πολύ μεγαλύτερης ηλικίας προκειμένου να εισέλθουν σε έγγαμο κοινωνία και ήταν νόμιμο και θεμιτό. Τέλος, ας έχουμε στον νου μας ότι υπάρχουν κοινότητες ( π.χ. Τσιγγάνοι) οι οποίοι αναπτύσσουν σεξουαλική δραστηριότητα σε πολύ μικρότερη ηλικία σε σχέση με τους συνομηλίκους τους.

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο   
Ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερυ αντιμέτωπος με το παρελθόν του…

              Σε μια ήσυχη περιοχή του Λονδίνου, ένα ζευγάρι ανακαλύπτεται αιχμάλωτο στο ίδιο του το σπίτι. Οι δύο γονείς είναι κακοποιημένοι και αφυδατωμένοι, και σύντομα διαπιστώνεται πως ο οκτάχρονος γιος τους έχει απαχθεί. Όταν το σώμα του παιδιού βρίσκεται, η ιατροδικαστική έρευνα θα αποκαλύψει συνδέσεις με το παρελθόν του επιθεωρητή Κάφερι, ο οποίος θα αναγκαστεί να κοιτάξει κατάματα το κακό – και θα δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει την υπόθεση επαγγελματικά. Καθώς νέα στοιχεία έρχονται στο φως, ο Κάφερι θα προσπαθήσει να κρατήσει τις ισορροπίες στην προσωπική του ζωή, ενώ η υπόθεση παίρνει απρόβλεπτη τροπή.

              Και καθώς ξετυλίγεται το κουβάρι του αινίγματος, κάτω από το βάρος των απρόβλεπτων ανακαλύψεων για το παρόν και το παρελθόν, ο αινιγματικός εφιάλτης  ξεκινά…  

              Κριτική

              Ο ντετέκτιβ της μητροπολιτικής αστυνομίας του Λονδίνου Τζακ Κάφερυ καλείται να εξιχνιάσει μια μυστηριώδη υπόθεση εξαφάνισης ενός παιδιού και βίαιου βασανισμού της οικογένειας του. Μολονότι η περισυλλογή των στοιχείων είναι φτωχή, ο δαιμόνιος επιθεωρητής βρίσκεται σε ένα κυνηγητό με τον χρόνο, προκειμένου να μπορέσει να «προστατεύσει» από τις άρρωστες ορέξεις του δράστη μια άλλη οικογένει εν αγνοία του. Ταυτοχρόνως, ξετυλίγεται περαιτέρω το κουβάρι της εξαφάνισης του αδερφού του Τζακ Κάφερυ που τον ταλανίζει εδώ και χρόνια και δεν έχει καταφέρει να το ξεπεράσει καθώς θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο ως έναν βαθμό για ότι συνέβη. Ταυτοχρόνως ο αναγνώστης παρακολουθεί την ερωτική δραματική σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του ντετέκτιβ και της Ρεμπέκα, μιας κοπέλας από τους βασικούς χαρακτήρες του προηγούμενου βιβλίου της Mo Hayder του «Φονικού Κελαδίσματος».

              Το μυθιστόρημα αυτό είναι βλάσφημο απέναντι στην λογοτεχνική αισθητική. Πρότυπα για μίμηση τίθενται χαρακτήρες που φυσιολογικά θα έπρεπε να είναι προς αποφυγή. Εντωμεταξύ, κυκλώματα παιδοφιλίας, ενδοοικογενειακή βία, σαδισμός, σεξουαλικά εγκλήματα, ψυχικές διαταραχές και διαστροφές, σεξουαλικός προσανατολισμός και αποκλίνουσα συμπεριφορά εκτοξεύονται σαν μολότοφ μέσα στις σελίδες του βιβλίου με αποτέλεσμα να πυροδοτούν ασύδοτα την φαντασία του αναγνώστη ενισχύοντας όμως εντέλει προκατασκευασμένες αντιλήψεις και αναπαράγοντας τις ετικέτες και τις προκαταλήψεις.

              Η ηθική διολίσθηση είναι μια κατιούσα κλίμακα, η οποία προκαλεί ευφορία στον αναγνώστη αλλά η ηθική βλάβη μπορεί ενδεχομένως να είναι ανυπολόγιστη. Δεν αρκεί η έκκριση αδρεναλίνης και η εκδήλωση αγωνίας να είναι τα μοναδικά συστατικά λογοτεχνικής ανάδειξης ενός συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Οφείλει μέσα από την πέννα του να προβάλλονται θετικά πρότυπα και διδακτικές ιστορίες που μέσα από συμβολισμούς και αναλογίες  θα επιτυγχάνεται ο σκοπός του που δεν πρέπει  είναι η ηθική αποκτήνωση του αναγνώστη  αλλά η αυτοβελτίωση του. Με μεγάλη λύπη πιστεύω ότι το βιβλίο αυτό δεν αξίζει να διαβαστεί διότι κρίνω ότι δεν έχει να προσφέρει στον αναγνώστη κάτι ουσιαστικό παρά μόνο σιχαμένη αηδία…

Ο Χαλαζίας αποκαρδιώνεται από το Φονικό Κελάηδισμα της Mo Hayder

     

       Αν ενδιαφέρεσαι να δαπανήσεις τις ώρες σου διαβάζοντας κάτι ρυπαρό και ευανάγνωστο δίνοντας διέξοδο στην έκκριση αδρεναλίνης και στην εκτόνωση αναγνωστικής συμπίεσης με αντάλλαγμα την διατάραξη της εσωτερικής σου ισορροπίας και ειρήνης, τότε μπορείς να καταφύγεις στο διάβασμα του «Φονικού Κελαηδίσματος». Αν έχεις στεγνώσει από αρρωστημένη φαντασία και θέλεις να εμπλουτίσεις τον εσωτερικό σου κόσμο με νοσηρές εικόνες και σκέψεις, τότε η Mo Hayder είναι έτοιμη με το βιβλίο της αυτό να κατασπαράξει τα πιο υπέροχα κομμάτια της ψυχής σου. Αν έχεις καταπιεί μια γκρίζα καθημερινότητα και νιώθεις μπουκωμένος από ρουτίνα και επανάληψη, τότε για να επανέλθεις στη ζωή θα πρέπει να δεχτείς ένα ισχυρό σοκ που θα εισβάλλει  στην κανονικότητα σου και θα αποκαταστήσει την ένταση και τον πανικό. Αν η ζωή σου κυλούσε στο mute, τότε το Φονικό Κελάηδισμα θα ξεράσει στη μούρη σου κοιμισμένους εφιάλτες και φόβους για να διαγράψεις μια διαφορετική τροχιά στο μέχρι τότε αδιάφορο και άτονο ταξίδι σου.    

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο

Ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερι αντιμέτωπος με τις ανατριχιαστικές μεθόδους ενός κατά συρροή δολοφόνου.

Ο επιθεωρητής Τζακ Κάφερι – νέος, φιλόδοξος, σκληρόπετσος – καλείται σε έναν από τους πιο φρικαλέους τόπους εγκλήματος που έχει αντικρύσει ποτέ. Πέντε νεαρές γυναίκες έχουν δολοφονηθεί κατά τρόπο τελετουργικό, προτού καταλήξουν σε ένα σκουπιδότοπο κοντά στο λονδρέζικο θόλο της Χιλιετίας. Οι νεκροψίες αποκαλύπτουν την πρωτοφανή φρικιαστική υπογραφή του δράστη, που συνδέει τα θύματα μεταξύ τους. Σύντομα, ο Κάφερυ συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται στα ίχνη του πιο επικίνδυνου κατά συρροή δολοφόνου, που μάλιστα κρύβει ένα τερατώδες, φρικτό μυστικό. 

Παλεύοντας με αντιπαλότητες μέσα στους κόλπους της αστυνομίας και κυνηγημένος από την ανάμνηση μιας προσωπικής απώλειας στο μακρινό παρελθόν, ο Κάφερι χρησιμοποιεί κάθε διαθέσιμο εργαλείο της εγκληματολογίας και της ιατροδικαστικής για να βρει το δολοφόνο.

Ο Τζακ ξέρει ότι είναι ζήτημα χρόνου μέχρι το επόμενο χτύπημα του μανιακού – ενός πλάσματος που δεν παύει να ασχολείται με τα θύματα του ακόμα και όταν αυτά ξεψυχήσουν…

Κριτική

Πρωταγωνιστής του βιβλίου αυτού και της σειράς των επόμενων βιβλίων που υπογράφει η Mo Hayder είναι ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερι και ο χώρος όπου διαδραματίζεται και εξελίσσεται η δράση είναι το Λονδίνο. Ο Τζακ Κάφερυ προβάλλεται από την συγγραφέα ως ένας γοητευτικός ντετέκτιβ με μεγάλη εμπειρία και αρκετές επιτυχίες στην εργασία του , σημαδεμένος  από  την εξαφάνιση του αδελφού του που είχε συντελεστεί στην παιδική του ηλικία και του είχε στοιχίσει σημαντικά σε προσωπικό επίπεδο,. Ο Τζακ Κάφερυ βρίσκεται σε μια σχέση, στην οποία ασφυκτιά και από την οποία θέλει να απεμπλακεί.

Ωστόσο, απορία προκαλεί στον αναγνώστη το γεγονός ότι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας εμπλέκει με μεγάλη ευκολία τις επαγγελματικές του υποθέσεις με τα προσωπικά του χωρίς ιδιαίτερες αναστολές. Επιπρόσθετα, ο Τζακ Κάφερυ καταφεύγει στην χρήση της αυτοδικίας και το μοναδικό του μέλημα καταλήγει να είναι η συγκάλυψη προκειμένου να μην  προκληθεί η εκδίωξη του από το Σώμα. Ο ρεβανσισμός και η υιοθέτηση μιας τέτοιας πρακτικής οδηγεί τον αναγνώστη στο εύλογο συμπέρασμα ότι ο πρωταγωνιστής και κατ’ επέκταση η συγγραφέας απορρίπτει την Δικαιοσύνη ως έναν θεσμικό φορέα για την απόδοση ποινών και τιμωριών. Το μονοπάτι που ακολουθεί η Mo Hayder και επιβραβεύουν– εμπορικά – οι αναγνώστες της  είναι επικίνδυνο, διότι έναν από τους βασικούς πυλώνες της αστικής Δημοκρατίας είναι η Δικαιοσύνη.  

Η διακίνηση ψυχολογικής φρίκης και η εμπορία έμφυλης βίας με όχημα και πρόσχημα την ευγενή τέχνη της λογοτεχνίας μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα ανήθικο και χυδαίο τέχνασμα με σκοπό την εμπέδωση και την περαιτέρω διάδοση του πατριαρχικού ιεραρχικού συστήματος εξουσίας και την εξοικείωση και  αναπαραγωγή προκαταλήψεων και σεξιστικών προτύπων σε εκατοντάδες χιλιάδες αναγνωστικά μυαλά δηλητηριάζοντας το κοινό με τις πλέον παρωχημένες ιδέες. Έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι συγγραφέας του συγκεκριμένου βιβλίου είναι γυναίκα και η ίδια με το βιβλίο της αυτό υπονομεύει ουσιαστικά  τα ίδια τα αιτήματα του φεμινιστικού κινήματος. Ας μην λησμονείται το γεγονός ότι οι γυναίκες προβάλλονται από την συγγραφέα στο βιβλίο αυτό ως θυματοποιημένες, εξαρτημένες και αφελείς προσωπικότητες πνιγμένες μέσα στην σεξουαλική τους έκφραση και επιθυμία και τους εθισμούς τους.  Επιπλέον, ερωτηματικά δημιουργούνται και ως προς τις προδιαγραφές που ορίζονται από την εταιρεία αμερικανών συγγραφέων μυστηρίου για την απονομή του βραβείου αστυνομικής λογοτεχνίας Edgar. Χωρίς να γνωρίζουμε ιδιαίτερες λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο βραβείο δημιουργείται ένα ζήτημα για το αν ορίζονται ηθικά κριτήρια από την κριτική επιτροπή για την βράβευση ενός βιβλίου. Η έκθεση των αναγνωστών σε εικόνες που ενδεχομένως μπορεί να τους προκαλέσουν ψυχικά τραύματα και βλάβες είναι προφανώς κάτι αδιάφορο γα την συγκεκριμένη εταιρεία. Ωστόσο, αρκεί ένα βιβλίο να είναι ευπώλητο ανεξαρτήτως των μέσων που διέρχεται;

Το Φονικό Κελαήδισμα είναι ένα βιβλίο ικανό να  σου προσφέρει ψυχική καθίζηση και ηθική κατάπτωση. Το εσωτερικό μέτρο έχει χαθεί και ξεχειλίζει μια αιμόφυρτη υπερβολή. Ναρκωτικά, βιασμοί, νεκροφιλία, πορνεία, βασανισμοί. Το μίξερ της φρίκης υπόσχεται να χαρίσει εγκατεστημένη ανησυχία σε κάθε αναγνώστη του βιβλίου. Δοκίμασε τις Αντοχές σου!

 

Ο Χαλαζίας συμπάσχει με τον «Συνταγματάρχη που δεν έχει κανέναν να του γράψει» του Gabriel Garcia Marquez

Από το Οπισθόφυλλο

Απόσπασμα από μια συνέντευξη του Γκαρσία Μάρκες

Όταν μιλάμε για κουλτούρα, το κάνουμε συνήθως με τρόπο παραδοσιακό. Μιλάμε για λογοτεχνία ή για μουσική και δε μιλάμε – λόγου χάρη – για την κουζίνα. Η τροφή όμως είναι ένα πολύ σημαντικό πολιτισμικό στοιχείο.  Σήμερα στις Η.Π.Α. βρίσκει κανείς φρούτα τροπικά, όπως στις αγορές Μπαρανκονίλλια. Οι λατινοαμερικάνοι αλλάζουν σιγά-σιγά τον τρόπο της διατροφής και της ζωής των Βορειοαμερικάνων. Εγώ πιστεύω βαθιά ότι όλα είναι κουλτούρα: η κουλτούρα είναι η ζωή. Με αυτό το κριτήριο μπορεί κανείς να αναλύσει την πραγματικότητα εντελώς διαφορετικά.  

Υπόθεση

Ο συνταγματάρχης μένει μαζί με την άρρωστη γυναίκα του σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της Κολομβίας. Στοιχειωμένος από την υπόσχεση της κυβέρνησης προ 15ετίας για παροχή τιμητικής σύνταξης στους συμφιλιωθέντες αγωνιστές του εμφυλίου πολέμου των 1000 ημερών και απεγνωσμένος εξαιτίας της ακραίας του ένδειας – καμουφλαρισμένης με φτιασίδια αξιοπρέπειας –  επισκέπτεται – μάταια –  σε συστηματική βάση το ταχυδρομικό κατάστημα  του χωριού για να μάθει  κάτι νεότερο και να εξακριβώσει μήπως ήρθε κάποιο επίσημο γράμμα από την Πολιτεία για εκείνον για την έγκριση της σύνταξης του.  Πριν λίγο καιρό δολοφονήθηκε ο γιος του και ο συνταγματάρχης αποφασίζει να κρατήσει  στο σπίτι του  τον πετεινό που προόριζε ο γιος του για τις κοκορομαχίες που είναι προγραμματισμένες να λάβουν χώρα σε λίγους μήνες. Αρκετοί νέοι του χωριού φαίνονται πρόθυμοι να στοιχηματίσουν στον πετεινό ο οποίος θεωρείται ότι θα είναι  και από τα φαβορί. Ωστόσο, τόσο ο συνταγματάρχης όσο και η γυναίκα του βιώνουν καθημερινά μια απελπιστική φτώχεια και ματαίωση, έναν πολιτικό εμπαιγμό και μια σιωπηλή ατίμωση. Πλέον θα τα καταφέρουν να επιβιώσουν κρατώντας τον πετεινό ή η επιβίωση τους θα αγγίξει τόσο οριακές καταστάσεις όπου πλέον και η διατήρηση τους στη ζωή θα είναι μια καθημερινή αναμέτρηση περιτυλιγμένη μέσα σε μια ιδρωμένη  ζελατίνα λογοκρισίας και φόβου στρατιωτικού νόμου χωρίς καμία ελπίδα σωτηρίας μαζί του ή μακριά του;

Κριτική

                Θεμέλιος λίθος κάθε λογοτεχνικής – και όχι μόνο – κριτικής είναι ότι είναι εμποτισμένη από τις προσωπικές αξίες, ιδέες, ερεθίσματα, πολιτισμικά πρότυπα και σχήματα του συντάκτη της. Παρά τις όποιες απόπειρες για να είναι αντικειμενική και αποστασιοποιημένη η  κριτική μας, νιώθουμε την ανάγκη να τονίσουμε ότι υιοθετούμε την βασική αρχή του Γερμανού κοινωνιολόγου Max Weber,  της  «αξιολογικής ουδετερότητας». Επομένως, η κριτική μας είναι μια προσπάθεια να λάβουμε απόσταση από το μυθιστόρημα που διαβάσαμε λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη ότι είναι προϊόν του υποκειμένου που την συντάσσει και από τις αξίες που εμφορείται.

           Ο βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας, Gabriel Garcia Marquez και εισηγητής του μαγικού ρεαλισμού καταπιάνεται με την φτώχεια και την μοναξιά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κεντρικός χαρακτήρας του έργου του «Ο στρατηγός (που) δεν έχει κανέναν να του γράψει» εμφανίζεται και στα έργα του «100 χρόνια μοναξιά» καθώς επίσης και στα «Ανεμοσκορπίσματα». Ο χώρος που εκτυλίσσεται η αφήγηση είναι η Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα η Κολομβία. Η αρρωστημένη απελπισία περιφέρεται σε ολόκληρο το χωριό ενσαρκωμένη στη μορφή του Συνταγματάρχη. Ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται και μέσα από το πρίσμα μιας συμβολικής αφήγησης. Η Λατινική Αμερική ως τμήμα του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος αναπαράγει και αναπαράγεται μέσα από την φτώχεια. Η πολιτική σκηνή της χώρας αποπνέει έντονη δυσοσμία από σκάνδαλα διαφθοράς και μεροληψίας, ενώ υπόνοια δράσης του παρακράτους αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Ο Gabriel Garcia Marquez γράφει ένα μυθιστόρημα το οποίο στα μάτια μας φαντάζει ως έναν βαθμό ανολοκλήρωτο. Μια ιστορία που αποπνέει το κλίμα και την κουλτούρα της Λατινικής Αμερικής και θυμίζει σε αρκετά σημεία την ελληνική κοινωνική πραγματικότητα. Μολονότι επιτυγχάνει να διεισδύσει και να συμβιώσει ο αναγνώστης την απελπισία του πρωταγωνιστή της ιστορίας, το τέλος του βιβλίου  εγκαταλείπει τον αναγνώστη μετέωρο όσον αφορά στην απάντηση κομβικών ερωτημάτων.

          Το περιεχόμενο του οπισθόφυλλου του βιβλίου των εκδόσεων Νέα Σύνορα Α.Α. Λιβάνη με τα λόγια του συγγραφέα συνδιαλέγεται δημιουργικά με την τελευταία φράση που κλείνει  η ιστορία αλλοιώνοντας, ωστόσο, τον επιδιωκόμενο σκοπό του Marquez καθώς σε όλη την διάρκεια της ιστορίας εξαίρεται και αναδύεται η κουλτούρα των λατινοαμερικανών μπολιασμένη με τον μανδύα μιας υπόρρητης νεοαποικιοκρατίας.   

          Εν κατακλείδι, η αισθητική απόλαυση που αποκομίζει κανείς διαβάζοντας μυθιστορήματα του Marquez  είναι μοναδική και συνιστά μια συμφιλιωτική εμπειρία με την μοναξιά και τον θάνατο, ένα μάθημα ζωής για τις  κακομαθημένα ματαιόδοξες δυτικές κοινωνίες που απολαμβάνουν υψηλό βιοτικό επίπεδο μακριά από τις καθημερινές μικροσκοτούρες της επιβίωσης.