Ο Χαλαζίας σιχάθηκε την Mo Hayder και την «Σιωπή των Δέντρων»

Αν η λογοτεχνία αποσκοπεί  στον εξευγενισμό της ψυχής και την εξημέρωση των ηθών, τότε η Mo Hayder έγραψε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που ως λειτουργία εξυπηρετεί την ψυχολογική κακοποίηση και την εξαγρίωση των ηθών. Λογοτεχνική βαρβαρότητα και ηθική εξαχρείωση αποτελούν τις προμετωπίδες ενός μυθιστορήματος, το οποίο προσβάλλει το αναγνωστικό κοινό και προκαλεί δυσφορία, ναυτία και αποστροφή. Αν η Mo Hayder ως βραβευμένη συγγραφέας με το βραβείο Edgar αστυνομικού μυθιστορήματος και δημιουργός του δεν ένιωσε χλεύη και αιδώ για αυτό που έγραψε, τότε εμείς προσωπικά νιώσαμε ντροπή, αυτολύπηση και ψυχολογική ατίμωση για το περιεχόμενο του βιβλίου.

                 Ορισμένα κοινωνικά ζητήματα είναι λεπτά και ευαίσθητα και η επεξεργασία τους θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Η αποτίναξη του στίγματος των ψυχικών διαταραχών είναι ένα στοίχημα για τις σύγχρονες κοινωνίες, προκειμένου να μπορέσουν να το καταπολεμήσουν και να το αποτινάξουν από το σώμα τους.  Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση φαντάζει για την Mo Hayder μια δυστοπία, στην οποία οι «φρενοβλαβείς ανωμαλιάρηδες» είναι οι εν δυνάμει θύτες που φέρουν και κουβαλάνε όλο το κεφάλαιο των διαστροφών έτοιμο να κατασπαράξει κάθε αθώα μεσοαστική οικογένεια.  Οι σεξουαλικές διαστροφές και η παιδοφιλία εδράζεται χωρίς ιδιαίτερη περισυλλογή από τη δημιουργό του συγκεκριμένου βιβλίου σε κάποια ψυχική διαταραχή ενός νοσηρού ατόμου. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να λησμονείται το γεγονός ότι τόσο στο παρελθόν όσο και στις μέρες μας σε ορισμένες υποκουλτούρες η παιδοφιλία συνιστά δομικό στοιχείο του πολιτισμικού κεφαλαίου, για το οποίο αν και γίνονται σοβαρές προσπάθειες απομόνωσης και εκρίζωσης του παραμένει ακόμη και σήμερα ζωντανό. Ας μην ξεχνάμε το γεγονός ότι στην αρχαία Αθήνα, την κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού, η παιδοφιλία και ο ομοφυλοφιλικός έρωτας ήταν μέρος της Παιδαγωγικής διαδικασίας για την ανάπτυξη του αναγκαίου δεσμού μεταξύ του δασκάλου και του μαθητή. Στους βυζαντινούς χρόνους νεαρές θυγατέρες λογοδίνονταν από τους γονείς τους σε άτομα πολύ μεγαλύτερης ηλικίας προκειμένου να εισέλθουν σε έγγαμο κοινωνία και ήταν νόμιμο και θεμιτό. Τέλος, ας έχουμε στον νου μας ότι υπάρχουν κοινότητες ( π.χ. Τσιγγάνοι) οι οποίοι αναπτύσσουν σεξουαλική δραστηριότητα σε πολύ μικρότερη ηλικία σε σχέση με τους συνομηλίκους τους.

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο   
Ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερυ αντιμέτωπος με το παρελθόν του…

              Σε μια ήσυχη περιοχή του Λονδίνου, ένα ζευγάρι ανακαλύπτεται αιχμάλωτο στο ίδιο του το σπίτι. Οι δύο γονείς είναι κακοποιημένοι και αφυδατωμένοι, και σύντομα διαπιστώνεται πως ο οκτάχρονος γιος τους έχει απαχθεί. Όταν το σώμα του παιδιού βρίσκεται, η ιατροδικαστική έρευνα θα αποκαλύψει συνδέσεις με το παρελθόν του επιθεωρητή Κάφερι, ο οποίος θα αναγκαστεί να κοιτάξει κατάματα το κακό – και θα δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει την υπόθεση επαγγελματικά. Καθώς νέα στοιχεία έρχονται στο φως, ο Κάφερι θα προσπαθήσει να κρατήσει τις ισορροπίες στην προσωπική του ζωή, ενώ η υπόθεση παίρνει απρόβλεπτη τροπή.

              Και καθώς ξετυλίγεται το κουβάρι του αινίγματος, κάτω από το βάρος των απρόβλεπτων ανακαλύψεων για το παρόν και το παρελθόν, ο αινιγματικός εφιάλτης  ξεκινά…  

              Κριτική

              Ο ντετέκτιβ της μητροπολιτικής αστυνομίας του Λονδίνου Τζακ Κάφερυ καλείται να εξιχνιάσει μια μυστηριώδη υπόθεση εξαφάνισης ενός παιδιού και βίαιου βασανισμού της οικογένειας του. Μολονότι η περισυλλογή των στοιχείων είναι φτωχή, ο δαιμόνιος επιθεωρητής βρίσκεται σε ένα κυνηγητό με τον χρόνο, προκειμένου να μπορέσει να «προστατεύσει» από τις άρρωστες ορέξεις του δράστη μια άλλη οικογένει εν αγνοία του. Ταυτοχρόνως, ξετυλίγεται περαιτέρω το κουβάρι της εξαφάνισης του αδερφού του Τζακ Κάφερυ που τον ταλανίζει εδώ και χρόνια και δεν έχει καταφέρει να το ξεπεράσει καθώς θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο ως έναν βαθμό για ότι συνέβη. Ταυτοχρόνως ο αναγνώστης παρακολουθεί την ερωτική δραματική σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του ντετέκτιβ και της Ρεμπέκα, μιας κοπέλας από τους βασικούς χαρακτήρες του προηγούμενου βιβλίου της Mo Hayder του «Φονικού Κελαδίσματος».

              Το μυθιστόρημα αυτό είναι βλάσφημο απέναντι στην λογοτεχνική αισθητική. Πρότυπα για μίμηση τίθενται χαρακτήρες που φυσιολογικά θα έπρεπε να είναι προς αποφυγή. Εντωμεταξύ, κυκλώματα παιδοφιλίας, ενδοοικογενειακή βία, σαδισμός, σεξουαλικά εγκλήματα, ψυχικές διαταραχές και διαστροφές, σεξουαλικός προσανατολισμός και αποκλίνουσα συμπεριφορά εκτοξεύονται σαν μολότοφ μέσα στις σελίδες του βιβλίου με αποτέλεσμα να πυροδοτούν ασύδοτα την φαντασία του αναγνώστη ενισχύοντας όμως εντέλει προκατασκευασμένες αντιλήψεις και αναπαράγοντας τις ετικέτες και τις προκαταλήψεις.

              Η ηθική διολίσθηση είναι μια κατιούσα κλίμακα, η οποία προκαλεί ευφορία στον αναγνώστη αλλά η ηθική βλάβη μπορεί ενδεχομένως να είναι ανυπολόγιστη. Δεν αρκεί η έκκριση αδρεναλίνης και η εκδήλωση αγωνίας να είναι τα μοναδικά συστατικά λογοτεχνικής ανάδειξης ενός συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Οφείλει μέσα από την πέννα του να προβάλλονται θετικά πρότυπα και διδακτικές ιστορίες που μέσα από συμβολισμούς και αναλογίες  θα επιτυγχάνεται ο σκοπός του που δεν πρέπει  είναι η ηθική αποκτήνωση του αναγνώστη  αλλά η αυτοβελτίωση του. Με μεγάλη λύπη πιστεύω ότι το βιβλίο αυτό δεν αξίζει να διαβαστεί διότι κρίνω ότι δεν έχει να προσφέρει στον αναγνώστη κάτι ουσιαστικό παρά μόνο σιχαμένη αηδία…

Ο Χαλαζίας αποκαρδιώνεται από το Φονικό Κελάηδισμα της Mo Hayder

     

       Αν ενδιαφέρεσαι να δαπανήσεις τις ώρες σου διαβάζοντας κάτι ρυπαρό και ευανάγνωστο δίνοντας διέξοδο στην έκκριση αδρεναλίνης και στην εκτόνωση αναγνωστικής συμπίεσης με αντάλλαγμα την διατάραξη της εσωτερικής σου ισορροπίας και ειρήνης, τότε μπορείς να καταφύγεις στο διάβασμα του «Φονικού Κελαηδίσματος». Αν έχεις στεγνώσει από αρρωστημένη φαντασία και θέλεις να εμπλουτίσεις τον εσωτερικό σου κόσμο με νοσηρές εικόνες και σκέψεις, τότε η Mo Hayder είναι έτοιμη με το βιβλίο της αυτό να κατασπαράξει τα πιο υπέροχα κομμάτια της ψυχής σου. Αν έχεις καταπιεί μια γκρίζα καθημερινότητα και νιώθεις μπουκωμένος από ρουτίνα και επανάληψη, τότε για να επανέλθεις στη ζωή θα πρέπει να δεχτείς ένα ισχυρό σοκ που θα εισβάλλει  στην κανονικότητα σου και θα αποκαταστήσει την ένταση και τον πανικό. Αν η ζωή σου κυλούσε στο mute, τότε το Φονικό Κελάηδισμα θα ξεράσει στη μούρη σου κοιμισμένους εφιάλτες και φόβους για να διαγράψεις μια διαφορετική τροχιά στο μέχρι τότε αδιάφορο και άτονο ταξίδι σου.    

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο

Ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερι αντιμέτωπος με τις ανατριχιαστικές μεθόδους ενός κατά συρροή δολοφόνου.

Ο επιθεωρητής Τζακ Κάφερι – νέος, φιλόδοξος, σκληρόπετσος – καλείται σε έναν από τους πιο φρικαλέους τόπους εγκλήματος που έχει αντικρύσει ποτέ. Πέντε νεαρές γυναίκες έχουν δολοφονηθεί κατά τρόπο τελετουργικό, προτού καταλήξουν σε ένα σκουπιδότοπο κοντά στο λονδρέζικο θόλο της Χιλιετίας. Οι νεκροψίες αποκαλύπτουν την πρωτοφανή φρικιαστική υπογραφή του δράστη, που συνδέει τα θύματα μεταξύ τους. Σύντομα, ο Κάφερυ συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται στα ίχνη του πιο επικίνδυνου κατά συρροή δολοφόνου, που μάλιστα κρύβει ένα τερατώδες, φρικτό μυστικό. 

Παλεύοντας με αντιπαλότητες μέσα στους κόλπους της αστυνομίας και κυνηγημένος από την ανάμνηση μιας προσωπικής απώλειας στο μακρινό παρελθόν, ο Κάφερι χρησιμοποιεί κάθε διαθέσιμο εργαλείο της εγκληματολογίας και της ιατροδικαστικής για να βρει το δολοφόνο.

Ο Τζακ ξέρει ότι είναι ζήτημα χρόνου μέχρι το επόμενο χτύπημα του μανιακού – ενός πλάσματος που δεν παύει να ασχολείται με τα θύματα του ακόμα και όταν αυτά ξεψυχήσουν…

Κριτική

Πρωταγωνιστής του βιβλίου αυτού και της σειράς των επόμενων βιβλίων που υπογράφει η Mo Hayder είναι ο ντετέκτιβ Τζακ Κάφερι και ο χώρος όπου διαδραματίζεται και εξελίσσεται η δράση είναι το Λονδίνο. Ο Τζακ Κάφερυ προβάλλεται από την συγγραφέα ως ένας γοητευτικός ντετέκτιβ με μεγάλη εμπειρία και αρκετές επιτυχίες στην εργασία του , σημαδεμένος  από  την εξαφάνιση του αδελφού του που είχε συντελεστεί στην παιδική του ηλικία και του είχε στοιχίσει σημαντικά σε προσωπικό επίπεδο,. Ο Τζακ Κάφερυ βρίσκεται σε μια σχέση, στην οποία ασφυκτιά και από την οποία θέλει να απεμπλακεί.

Ωστόσο, απορία προκαλεί στον αναγνώστη το γεγονός ότι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας εμπλέκει με μεγάλη ευκολία τις επαγγελματικές του υποθέσεις με τα προσωπικά του χωρίς ιδιαίτερες αναστολές. Επιπρόσθετα, ο Τζακ Κάφερυ καταφεύγει στην χρήση της αυτοδικίας και το μοναδικό του μέλημα καταλήγει να είναι η συγκάλυψη προκειμένου να μην  προκληθεί η εκδίωξη του από το Σώμα. Ο ρεβανσισμός και η υιοθέτηση μιας τέτοιας πρακτικής οδηγεί τον αναγνώστη στο εύλογο συμπέρασμα ότι ο πρωταγωνιστής και κατ’ επέκταση η συγγραφέας απορρίπτει την Δικαιοσύνη ως έναν θεσμικό φορέα για την απόδοση ποινών και τιμωριών. Το μονοπάτι που ακολουθεί η Mo Hayder και επιβραβεύουν– εμπορικά – οι αναγνώστες της  είναι επικίνδυνο, διότι έναν από τους βασικούς πυλώνες της αστικής Δημοκρατίας είναι η Δικαιοσύνη.  

Η διακίνηση ψυχολογικής φρίκης και η εμπορία έμφυλης βίας με όχημα και πρόσχημα την ευγενή τέχνη της λογοτεχνίας μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα ανήθικο και χυδαίο τέχνασμα με σκοπό την εμπέδωση και την περαιτέρω διάδοση του πατριαρχικού ιεραρχικού συστήματος εξουσίας και την εξοικείωση και  αναπαραγωγή προκαταλήψεων και σεξιστικών προτύπων σε εκατοντάδες χιλιάδες αναγνωστικά μυαλά δηλητηριάζοντας το κοινό με τις πλέον παρωχημένες ιδέες. Έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι συγγραφέας του συγκεκριμένου βιβλίου είναι γυναίκα και η ίδια με το βιβλίο της αυτό υπονομεύει ουσιαστικά  τα ίδια τα αιτήματα του φεμινιστικού κινήματος. Ας μην λησμονείται το γεγονός ότι οι γυναίκες προβάλλονται από την συγγραφέα στο βιβλίο αυτό ως θυματοποιημένες, εξαρτημένες και αφελείς προσωπικότητες πνιγμένες μέσα στην σεξουαλική τους έκφραση και επιθυμία και τους εθισμούς τους.  Επιπλέον, ερωτηματικά δημιουργούνται και ως προς τις προδιαγραφές που ορίζονται από την εταιρεία αμερικανών συγγραφέων μυστηρίου για την απονομή του βραβείου αστυνομικής λογοτεχνίας Edgar. Χωρίς να γνωρίζουμε ιδιαίτερες λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο βραβείο δημιουργείται ένα ζήτημα για το αν ορίζονται ηθικά κριτήρια από την κριτική επιτροπή για την βράβευση ενός βιβλίου. Η έκθεση των αναγνωστών σε εικόνες που ενδεχομένως μπορεί να τους προκαλέσουν ψυχικά τραύματα και βλάβες είναι προφανώς κάτι αδιάφορο γα την συγκεκριμένη εταιρεία. Ωστόσο, αρκεί ένα βιβλίο να είναι ευπώλητο ανεξαρτήτως των μέσων που διέρχεται;

Το Φονικό Κελαήδισμα είναι ένα βιβλίο ικανό να  σου προσφέρει ψυχική καθίζηση και ηθική κατάπτωση. Το εσωτερικό μέτρο έχει χαθεί και ξεχειλίζει μια αιμόφυρτη υπερβολή. Ναρκωτικά, βιασμοί, νεκροφιλία, πορνεία, βασανισμοί. Το μίξερ της φρίκης υπόσχεται να χαρίσει εγκατεστημένη ανησυχία σε κάθε αναγνώστη του βιβλίου. Δοκίμασε τις Αντοχές σου!

 

Ο Χαλαζίας συμπάσχει με τον «Συνταγματάρχη που δεν έχει κανέναν να του γράψει» του Gabriel Garcia Marquez

Από το Οπισθόφυλλο

Απόσπασμα από μια συνέντευξη του Γκαρσία Μάρκες

Όταν μιλάμε για κουλτούρα, το κάνουμε συνήθως με τρόπο παραδοσιακό. Μιλάμε για λογοτεχνία ή για μουσική και δε μιλάμε – λόγου χάρη – για την κουζίνα. Η τροφή όμως είναι ένα πολύ σημαντικό πολιτισμικό στοιχείο.  Σήμερα στις Η.Π.Α. βρίσκει κανείς φρούτα τροπικά, όπως στις αγορές Μπαρανκονίλλια. Οι λατινοαμερικάνοι αλλάζουν σιγά-σιγά τον τρόπο της διατροφής και της ζωής των Βορειοαμερικάνων. Εγώ πιστεύω βαθιά ότι όλα είναι κουλτούρα: η κουλτούρα είναι η ζωή. Με αυτό το κριτήριο μπορεί κανείς να αναλύσει την πραγματικότητα εντελώς διαφορετικά.  

Υπόθεση

Ο συνταγματάρχης μένει μαζί με την άρρωστη γυναίκα του σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της Κολομβίας. Στοιχειωμένος από την υπόσχεση της κυβέρνησης προ 15ετίας για παροχή τιμητικής σύνταξης στους συμφιλιωθέντες αγωνιστές του εμφυλίου πολέμου των 1000 ημερών και απεγνωσμένος εξαιτίας της ακραίας του ένδειας – καμουφλαρισμένης με φτιασίδια αξιοπρέπειας –  επισκέπτεται – μάταια –  σε συστηματική βάση το ταχυδρομικό κατάστημα  του χωριού για να μάθει  κάτι νεότερο και να εξακριβώσει μήπως ήρθε κάποιο επίσημο γράμμα από την Πολιτεία για εκείνον για την έγκριση της σύνταξης του.  Πριν λίγο καιρό δολοφονήθηκε ο γιος του και ο συνταγματάρχης αποφασίζει να κρατήσει  στο σπίτι του  τον πετεινό που προόριζε ο γιος του για τις κοκορομαχίες που είναι προγραμματισμένες να λάβουν χώρα σε λίγους μήνες. Αρκετοί νέοι του χωριού φαίνονται πρόθυμοι να στοιχηματίσουν στον πετεινό ο οποίος θεωρείται ότι θα είναι  και από τα φαβορί. Ωστόσο, τόσο ο συνταγματάρχης όσο και η γυναίκα του βιώνουν καθημερινά μια απελπιστική φτώχεια και ματαίωση, έναν πολιτικό εμπαιγμό και μια σιωπηλή ατίμωση. Πλέον θα τα καταφέρουν να επιβιώσουν κρατώντας τον πετεινό ή η επιβίωση τους θα αγγίξει τόσο οριακές καταστάσεις όπου πλέον και η διατήρηση τους στη ζωή θα είναι μια καθημερινή αναμέτρηση περιτυλιγμένη μέσα σε μια ιδρωμένη  ζελατίνα λογοκρισίας και φόβου στρατιωτικού νόμου χωρίς καμία ελπίδα σωτηρίας μαζί του ή μακριά του;

Κριτική

                Θεμέλιος λίθος κάθε λογοτεχνικής – και όχι μόνο – κριτικής είναι ότι είναι εμποτισμένη από τις προσωπικές αξίες, ιδέες, ερεθίσματα, πολιτισμικά πρότυπα και σχήματα του συντάκτη της. Παρά τις όποιες απόπειρες για να είναι αντικειμενική και αποστασιοποιημένη η  κριτική μας, νιώθουμε την ανάγκη να τονίσουμε ότι υιοθετούμε την βασική αρχή του Γερμανού κοινωνιολόγου Max Weber,  της  «αξιολογικής ουδετερότητας». Επομένως, η κριτική μας είναι μια προσπάθεια να λάβουμε απόσταση από το μυθιστόρημα που διαβάσαμε λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη ότι είναι προϊόν του υποκειμένου που την συντάσσει και από τις αξίες που εμφορείται.

           Ο βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας, Gabriel Garcia Marquez και εισηγητής του μαγικού ρεαλισμού καταπιάνεται με την φτώχεια και την μοναξιά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κεντρικός χαρακτήρας του έργου του «Ο στρατηγός (που) δεν έχει κανέναν να του γράψει» εμφανίζεται και στα έργα του «100 χρόνια μοναξιά» καθώς επίσης και στα «Ανεμοσκορπίσματα». Ο χώρος που εκτυλίσσεται η αφήγηση είναι η Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα η Κολομβία. Η αρρωστημένη απελπισία περιφέρεται σε ολόκληρο το χωριό ενσαρκωμένη στη μορφή του Συνταγματάρχη. Ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται και μέσα από το πρίσμα μιας συμβολικής αφήγησης. Η Λατινική Αμερική ως τμήμα του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος αναπαράγει και αναπαράγεται μέσα από την φτώχεια. Η πολιτική σκηνή της χώρας αποπνέει έντονη δυσοσμία από σκάνδαλα διαφθοράς και μεροληψίας, ενώ υπόνοια δράσης του παρακράτους αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Ο Gabriel Garcia Marquez γράφει ένα μυθιστόρημα το οποίο στα μάτια μας φαντάζει ως έναν βαθμό ανολοκλήρωτο. Μια ιστορία που αποπνέει το κλίμα και την κουλτούρα της Λατινικής Αμερικής και θυμίζει σε αρκετά σημεία την ελληνική κοινωνική πραγματικότητα. Μολονότι επιτυγχάνει να διεισδύσει και να συμβιώσει ο αναγνώστης την απελπισία του πρωταγωνιστή της ιστορίας, το τέλος του βιβλίου  εγκαταλείπει τον αναγνώστη μετέωρο όσον αφορά στην απάντηση κομβικών ερωτημάτων.

          Το περιεχόμενο του οπισθόφυλλου του βιβλίου των εκδόσεων Νέα Σύνορα Α.Α. Λιβάνη με τα λόγια του συγγραφέα συνδιαλέγεται δημιουργικά με την τελευταία φράση που κλείνει  η ιστορία αλλοιώνοντας, ωστόσο, τον επιδιωκόμενο σκοπό του Marquez καθώς σε όλη την διάρκεια της ιστορίας εξαίρεται και αναδύεται η κουλτούρα των λατινοαμερικανών μπολιασμένη με τον μανδύα μιας υπόρρητης νεοαποικιοκρατίας.   

          Εν κατακλείδι, η αισθητική απόλαυση που αποκομίζει κανείς διαβάζοντας μυθιστορήματα του Marquez  είναι μοναδική και συνιστά μια συμφιλιωτική εμπειρία με την μοναξιά και τον θάνατο, ένα μάθημα ζωής για τις  κακομαθημένα ματαιόδοξες δυτικές κοινωνίες που απολαμβάνουν υψηλό βιοτικό επίπεδο μακριά από τις καθημερινές μικροσκοτούρες της επιβίωσης.  

Ο Χαλαζίας διάβασε την «Επιστροφή από το Σκοτάδι» των Nicci French

Κάθε τραυματική εμπειρία επισφραγίζεται με ένα επώδυνο δίδαγμα. Η ανάγκη αναγνωστικής ανασύνθεσης ενός τέτοιου βιώματος  διεγείρει αισθητηριακά τα αρχέγονα σαδομαζοχιστικά ένστικτα που φωλιάζουν μαγκωμένα και δειλά κάτω από την φλούδα της ψυχής μας, έτοιμα να κατασπαράξουν τα άσπιλα κρίνα του υπαρξιακού μας πυρήνα.  Η «Επιστροφή από το Σκοτάδι» αποτελεί τον ιερό ναό  που παρέχει άσυλο σε όλους τους λειτουργικά διεστραμμένους,  ευρηματικά  ανώμαλους και αναγνωστικά απόβλητους για να ταυτιστούν και να εσωτερικεύσουν λίγες αράδες διαστροφικής παράνοιας. Καταδυόμενοι στις καταβόθρες της σαδιστικής βίας διασχίζοντας  διαδρόμους σκέψης προσβλητικών και ατιμωτικών πράξεων   βασανισμού συγκρουόμαστε με τον προσωπικό μας κώδικα αξιών και ηθικής και διαβάζουμε ένα βιβλίο που στην πραγματικότητα ξερνά ακατέργαστο σεξισμό και ανεξίτηλη θυματοποίηση.   Το βιβλίο αυτό των Nicci French αποτελεί έναν ασφαλή οδηγό «ψυχαγωγίας» για να δώσουν ραντεβού οι αναγνώστες  με την φρίκη.

Περίληψη  από Οπισθόφυλλο

ΞΥΠΝΑΣ ΚΑΙ ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ.
ΔΕΜΕΝΗ ΚΑΙ ΦΙΜΩΜΕΝΗ.
ΕΚΕΙΝΟΣ ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΘΑ ΣΕ ΣΚΟΤΩΣΕΙ
– ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΠΩΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ. . .

                Η Άμπι Ντέβερο δεν ξέρει που βρίσκεται, ούτε πως βρέθηκε εκεί. Είναι τόσο τρομαγμένη, που μόλις και μετά βίας θυμάται πως τη λένε, αλλά είναι σίγουρη για ένα και μόνο πράγμα: ότι θα καταφέρει να ξεφύγει από αυτόν τον εφιάλτη. Ωστόσο, ακόμη κι αν τα καταφέρει να επιστρέψει πίσω, στον κόσμο των ζωντανών, η Άμπι ξέρει ότι εκείνος θα εξακολουθήσει να βρίσκεται κάπου εκεί έξω, ψάχνοντας να τη βρει. Και την επόμενη φορά, μπορεί να μην τα καταφέρει να ξεφύγει. . .

Κριτική

                Πρωταγωνίστρια του βιβλίου είναι η Άμπι Ντέβερο, μια γυναίκα η οποία αιχμαλωτίζεται και απειλείται θανάσιμα η ζωή της από κάποιον άγνωστο άνδρα. Ωστόσο, η Άμπι Ντέβερο παρουσιάζει σοβαρά κενά μνήμης και ο νευρολόγος που την παρακολουθεί και την έχει αναλάβει θεωρεί αμφίβολο αν θα μπορέσει να επανέλθει η μνήμη της σε μια κατάσταση τέτοια που οι κατακερματισμένες αναμνήσεις στην οθόνη του μυαλού της θα αποκτήσουν μια κάποια ροή και σειρά για τις μέρες που πλέον έχει ξεχάσει. Ταυτόχρονα, η ίδια δηλώνει στην ανάκριση της στην αστυνομία ότι ο σύντροφος της στο παρελθόν είχε υπάρξει  βίαιος και η ίδια είχε υπάρξει θύμα κακοποίησης. Τώρα η Άμπι Ντέβερο θα πρέπει να ξεπλέξει μόνη της το κουβάρι των τελευταίων ωρών και ημερών πριν την εξαφάνιση της. Ωστόσο, αποκαλυπτικές είναι οι μαρτυρίες από τον χώρο εργασίας της και του περιβάλλοντος της, προκειμένου να συνειδητοποιήσει και να κατανοήσει ποιος ενδεχομένως να είναι ο απαγωγέας και βασανιστής της. Ωστόσο, διαπιστώνει ότι ο εφιάλτης της δεν έχει τέλος καθώς αντιλαμβάνεται ότι ο βασανιστής της εξακολουθεί να την καταδιώκει.

                Ο λογικός ειρμός μοιάζει στην αρχή του βιβλίου να απειλείται εμφατικά και η εσωτερική συνοχή του κειμένου να διώκεται βίαια αν και οι περιγραφές είναι τόσο ρεαλιστικές και κακοποιητικές για τον ψυχισμό του αναγνώστη που το βιβλίο, και λόγω της έκτασης της πρώτης ενότητας, καταλήγει να γίνεται δυσβάσταχτο. Εν συνεχεία ο αναγνώστης απογοητεύεται από την πλοκή της ιστορίας δεδομένου ότι η πρωταγωνίστρια φαίνεται να μεταβάλλεται σταδιακά σε υποκείμενο θυματοποίησης λαμβάνοντας υπόψην ότι και στο παρελθόν ανεχόταν την βία και την κακοποιητική συμπεριφορά του συντρόφου της και αντί να την απορρίπτει  την δικαιολογούσε.  

                Το βιβλίο κινείται και σε ένα συμβολικό δεύτερο επίπεδο. Μολονότι οι Nici French αναφέρουν ότι η Άμπι Ντέβερο δεν έχει χρήματα και δεν έχει ταυτότητα και τραπεζικές κάρτες μετά την αρπαγή της, ενδεχομένως να επιθυμούν οι συγγραφείς να υπογραμμίσουν το γεγονός ότι μετά από αυτό το συμβάν η πρωταγωνίστρια του βιβλίου απώλεσε την ταυτότητα, τις επιθυμίες της και τη δυνατότητα αυτοπροσδιορισμού της. Ο εξευτελισμός και η ατίμωση που βίωσε μέσα από την προσβλητική και βίαιη συμπεριφορά του απαγωγέα της δεν της άφησε περιθώρια προκειμένου να μπορεί να έχει την επιλογή μετά την απελευθέρωση της να τοποθετήσει τον εαυτό της απέναντι στον κόσμο. 

                Η «Επιστροφή από το Σκοτάδι» είναι ένα βιβλίο που σε καμία περίπτωση δεν συστήνεται σε άτομα τα οποία αντιμετωπίζουν αγχώδεις διαταραχές, κρίσεις πανικού, κλειστοφοβία και δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα εναπομείναντα ψυχολογικά αποθέματα που διαθέτουν. Το τέλος του βιβλίου εκπλήσσει αλλά ακόμα και αν φέρνει ένα αίσθημα δικαίωσης καταλήγει να μπαίνει σε μια ροή συγχώνευσης και αφομοίωσης του ίδιου του  θύματος από τον θύτη εφόσον και η ίδια η Άμπι Ντέβερο επιστρατεύει την πρακτική της βίαιης και σοκαριστικής πρόκλησης κύματος πόνου στον βασανιστή της με αποτέλεσμα την σοβαρή αναπηρία του. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι οι Nicci French καταφεύγουν συχνά στην αυτοδικία ως μια έκφραση δικαίωσης. Ενδεχομένως οι συγγραφείς ως γνήσιοι απόγονοι των Vikings να επιθυμούν να επιβεβαιώσουν τις ρίζες τους επιβραβεύοντας την άσκηση βίας χωρίς κάποια συστολή ή εσώτερο προβληματισμό για την υιοθέτηση αυτής της πρακτικής. Η «Επιστροφή από το Σκοτάδι» είναι εν τέλει ένα βιβλίο που προτείνεται ανεπιφύλακτα σε σαδιστές αιμορροφιλικούς και μισογύνηδες σεξιστές με σοβαρές αντενδείξεις για τους σκοταδοφοβικούς.  

Ο Χαλαζίας μπροστά στην μυθιστορηματική Αποκάλυψη της 8ης Μέρας των Nicci French

Η τελική αναμέτρηση για την Φρίντα Κλάιν  βρίσκεται κλειδωμένη μέσα στις σελίδες του τελευταίου βιβλίου της σειράς. Ο Ντιν Ριβ – ο εμμονικός serial killer – καταδιώκει την πρωταγωνίστρια του βιβλίου και εκείνη, προκειμένου να προστατεύσει τους οικείους της και τους ανθρώπους που την περιβάλλουν  αποχωρεί και εγκαταλείπει για ένα χρονικό διάστημα το διαμέρισμα της στο Λονδίνο. Η Φριντα Κλάιν  χωρίς να επικοινωνεί ή να ενημερώνει κανέναν από τους φίλους της προσπαθεί μεταμφιεσμένη να αποπροσανατολίσει τον Ντιν Ριβ προκειμένου να κερδίσει τον απαραίτητο χρόνο και να προλάβει πρώτη εκείνη να τον αιφνιδιάσει. Στο πρώτο πλάνο του βιβλίου εμφανίζεται και ένα νέο πρόσωπο η Λόλα, μια φοιτήτρια εγκληματολογίας που στα πλαίσια μιας φοιτητικής πανεπιστημιακής εργασίας με κεντρικό θέμα την Φρίντα Κλάιν που θα πρέπει να συντάξει, ανακαλύπτει την γνωστή ψυχοθεραπεύτρια και πλέον αποκτά η πλοκή της ιστορίας μια τελείως ανεξέλεγκτη τροπή.  Με κεντρικό πυρήνα του βιβλίου την ψυχογεωγραφία και την επιρροή που ασκεί το τοπίο και ο φυσικός χώρος ως αντανάκλαση του ψυχισμού των υποκειμένων που τον επισκέπτονται και τον διαβαίνουν η όγδοη μέρα ανοίγει μια νέα προοπτική ανάγνωσης και ερμηνείας όσον αφορά την υπόθεση της ιστορίας που εκτυλίσσεται.    

Περίληψη στο Οπισθόφυλλο

       Σε μια λεωφόρο του Βόρειου Λονδίνου, ένα αυτοκίνητο καταλήγει στη βιτρίνα ενός καταστήματος. Ο Οδηγός φαίνεται να έχει χάσει τον έλεγχο. Μόνο που ο άντρας στη θέση του οδηγού έχει δολοφονηθεί πριν από μία εβδομάδα…

          Στο πάρκο του Χάμστεντ Χιθ, μια φωτιά σιγοκαίει. Μέσα στις φλόγες της κείτεται το επόμενο θύμα.

          Καθώς τα φθινοπωρινά φύλλα έχουν αρχίσει να πέφτουν ένας κατά συρροήν δολοφόνος σπέρνει τον πανικό στην πόλη, παίζοντας παιχνίδια με την αστυνομία. Η λίστα θανάτου μεγαλώνει γρήγορα, καθώς οι έρευνες βρίσκονται σε αδιέξοδο.

          Ένα είναι σίγουρο: δεν πρόκειται για έναν συνηθισμένο δολοφόνο. Κάθε νέο θύμα αποτελεί κι ένα μήνυμα προς μία και μόνο γυναίκα.

Η Φρίντα Κλάιν κρύβεται. Αλλά κάποιος έχει αποφασίσει να τη βρει…

Κριτική

                Η όγδοη μέρα εκτυλίσσεται στο Λονδίνο και βασική πρωταγωνίστρια και στο βιβλίο αυτό είναι η superwoman Φρίντα Κλάιν. Μολονότι στην ανάγνωση του βιβλίου αυτού υπήρχε μια ανησυχία όσον αφορά για το αν θα καταφέρει να διατηρήσει  την δυναμική που είχε αναπτύξει ολόκληρη η σειρά ωστόσο οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι συνεισέφερε και έδωσε μια νέα διάσταση συστήνοντας στο αναγνωστικό κοινό το επιστημονικό πεδίο της ψυχογεωγραφίας.

            Ορισμένοι αναγνώστες ίσως νιώσουν ότι η Φρίντα Κλάιν στο παρελθόν και συγκεκριμένα στο βιβλίο «Μεγάλη Παρασκευή» είχε ξαναβρεθεί σε καθεστώς φυγής σε μια προσπάθεια να διαφύγει το ένταλμα της αστυνομίας ως ύποπτης για τη διάπραξη της ανθρωποκτονίας του πρώην συντρόφου της. Ωστόσο, σε αυτήν την περίπτωση η Φρίντα Κλάιν δεν καλείται να υπερασπιστεί την αθωότητα και την ελευθερία της αλλά αποφασίζει να θυσιάσει ένα κομμάτι της ελευθερίας της προκειμένου να προστατεύσει τον οικογενειακό και φιλικό κύκλο της. Το νέο πρόσωπο του βιβλίου, η Λόλα, παρουσιάζεται ως ένα επικίνδυνο φορτίο το οποίο θα πρέπει η Φρίντα Κλάιν να προσέχει και να διαχειριστεί κατάλληλα δεδομένου ότι παραβιάζει τους κανόνες που θέτει και την εκθέτει εκούσια και ακούσια σε ανυπολόγιστο κίνδυνο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Φρίντα Κλάιν έχει αναπτύξει με το Υπουργείο Εσωτερικών μια προνομιακή σχέση προκειμένου να της διασφαλίζονται ωφελήματα και ανταλλάγματα για τις υπηρεσίες που στο παρελθόν είχε προσφέρει.

Το βιβλίο αυτό διαβάζεται ευχάριστα και δεδομένου ότι είναι και το τελευταίο της σειράς  ο αναγνώστης κατακλύζεται με ακόμα μεγαλύτερα κύματα αγωνίας και έντασης. Ωστόσο, κάποια σημεία του βιβλίου σίγουρα μας προβλημάτισαν και θα επιθυμούσαμε μια διαφορετική τροπή . Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο αλλοδαπός χειρώνακτας Γιόζεφ ό οποίος εμφανίζεται να έχει στο τέλος ύποπτες δοσοληψίες με ένοπλους μαφιόζους  του περιθωρίου. Ενδεχομένως τέτοιες αφηγήσεις να αναπαράγουν και να ενισχύουν περαιτέρω αντί να αποδυναμώνουν και να πολεμάνε την προκατάληψη που τροφοδοτείται από τις κοινές – κυρίαρχες – συλλογικές παραστάσεις. 

Το τέλος στη σειρά των με επιμέλεια σκηνοθετημένων ανθρωποκτονιών του Ντιν Ριβ δεν έγινε με κάποιον τρόπο λυτρωτικό για τον αναγνώστη. Σίγουρα επικρατεί το αίσθημα της δικαίωσης, ωστόσο λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Ντιν Ριβ σχεδόν μονοπωλεί την προσοχή των αναγνωστών σε 8 ολόκληρα βιβλία σίγουρα η λύση της ιστορίας φαίνεται λίγο απογοητευτική δεδομένου ότι οι προσδοκίες των αναγνωστών είναι  πλέον υψηλές μετά από την ανάγνωση όλων των προηγούμενων πολυσέλιδων μυθιστορημάτων.  Επιπρόσθετα, η Φρίντα Κλάιν ομοιάζει να μεταμορφώνεται σε μια βουβή σιωπηλή ηθική αυτουργός της δολοφονίας του κατά συρροή δολοφόνου και εν τέλει ταυτίζεται με τον αντικατοπτρισμό του ίδιου του Ντιν Ριβ. Εάν ως αναγνώστες μας δινόταν η εξουσία να αλλάζαμε την ροή της ιστορίας θα επιδιώκαμε με κάθε τρόπο ο Ντιν Ριβ να αφοπλιζόταν και να ολοκληρωνόταν η σύλληψη και η καταδίκη του. Μολονότι η Φρίντα Κλάιν εμφανίζεται να πασχίζει για να κρατήσει στην ζωή τον διώκτη της ωστόσο το ίδιο το στήσιμο της ιστορίας από τους Nicci  French ομοιάζει  με σκηνοθετημένη παγίδα για τον Ντιν Ριβ.

Στις τελευταίες σελίδες υπάρχει μια υπονοούμενη έλξη μεταξύ του Κάρλσον και την Φρίντα Κλάιν που ο αναγνώστης μένει μετέωρος στο αν τελικά θα εκφραστεί ανοιχτά  από τον Κάρλσον ή αν θα παραμείνει ανομολόγητη. Στα θετικά στοιχεία του βιβλίου αυτού είναι ότι δίνεται η ελευθερία στον αναγνώστη να υποθέσει την έκβαση της ιστορίας χωρίς να είναι δέσμια η φαντασία του από την τροπή που έχουν αποφασίσει να δώσουν σε αυτό το υφέρπουν φλερτ οι συγγραφείς του.

Εν κατακλείδι, η όγδοη μέρα είναι το τελευταίο βιβλίο της σειράς με τις μέρες  των Nicci French  και η αναγνωστική εμπειρία είναι αρκετά διεγερτική. Το βιβλίο αυτό για προσωπικούς λόγους έχει μια ξεχωριστή θέση στο μυαλό μου και η ιστορία χαρακτηρίζεται από μια  διεισδυτική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Το πεδίο της ψυχογεωγραφίας συνδυασμένο με τις διαδρομές της Φρίντα Κλάιν  στο Λονδίνο και τους ποταμούς που το διασχίζουν υπό το πρίσμα  των ανθρωποκτονιών που λαμβάνουν χώρα από τον κατά συρροή δολοφόνο  Ντιν Ριβ συνθέτουν ένα εθιστικό ψυχολογικό αστυνομικό μυθιστόρημα που ο αναγνώστης μαγνητισμένος δεν κουράζεται να το διαβάσει μέχρι τέλους.

Ο Χαλαζίας ως θύμα αναγνωστικής απαγωγής από το Blue Monday των Nicci French

Μερικές φορές το μυαλό είναι το πιο επικίνδυνο μέρος για να χάσεις τον εαυτό σου. Ανεξιχνίαστες – σε πρώτο πλάνο –  εξαφανίσεις. Αρπαγές ανηλίκων. Εν υπνώσει αιχμάλωτοι ενήλικες συμφιλιωμένοι και αποξενωμένοι ταυτόχρονα με  – άνευ διάγνωσης – εμφανή τα σημάδια του συνδρόμου της Στοκχόλμης. Εμμονές με ορμητήριο την απελπισία  ανασύρονται στην επιφάνεια του υποσυνείδητου , αναμειγνύονται με τις προσδοκίες της αληθινής ζωής και καταγράφονται  σε όνειρα με κοινό μοτίβο την ανάγκη μιας απεγνωσμένης και μη βιωμένης πραγματικότητας. Ιατρικό απόρρητο και εμπιστευτικότητα προσωπικών πληροφοριών κονταροχτυπιούνται με λύσσα με τους θεσμικούς φορείς της πολιτείας σε σχέση με την έρευνα και την απόδοση δικαιοσύνης . Αδέλφια με τηλεπαθητικές ιδιότητες και ψυχοθεραπευτές με εν δυνάμει αντανακλαστικούς «αντιμεταθετικούς» ψυχαναγκασμούς. Κομμάτια μιας πολυκερματισμένης αστυνομικής ιστορίας με πρωταγωνίστρια την Φρίντα Κλάιν που η Κερκόπορτα της Ηθικής χάσκει ορθάνοιχτη και οι αναγνώστες απολαμβάνουν να κρυφοκοιτάζουν και να ταυτίζονται με πράξεις που προσβάλλουν και διασύρουν κάθε ικμάδα επιστημονικής εγκυρότητας στο βωμό του τυπικού κοινωνικού ελέγχου και της προστασίας της κοινωνίας από τον «γεννημένο εγκληματία». Ο επιστημονικός ρατσισμός είναι το όχημα για την ιδεολογική καταστολή κάθε βιβλιόφιλου που είναι αποφασισμένος να υιοθετήσει την άρση κάθε δικαιώματος εν ονόματι της απόδοσης δικαιοσύνης.  Μερικές φορές το μυαλό είναι το πιο επικίνδυνο μέρος για να χάσεις τον εαυτό σου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ    ΣΤΟ  ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

      Δευτέρα. Η μέρα που ξύπνησαν τα πιο σκοτεινά ένστικτα…

Μια κοινωνία σοκaρισμένη.

Η φωτογραφία του μικρού Μάθιου στις εφημερίδες φάρος και ελπίδα στην αναζήτηση του.

Η ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν ανήσυχη αντικρίζει στην εικόνα του μικρού παιδιού και έρχονται στο νου της τα παράξενα και νοσηρά όνειρα ενός ασθενούς της. Όνειρα που περιγράφουν και με την παραμικρή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά του παιδιού που τόσο λαχταρά να αποκτήσει ο ασθενής της. Εικόνες πανομοιότυπες. . .

Απλή σύμπτωση; Παιχνίδια του μυαλού ; Ή υπάρχει έστω και η ελάχιστη πιθανότητα να σχετίζονται οι δύο υποθέσεις; Πως μπορεί η Φρίντα να παραβιάσει το ιατρικό απόρρητο; Πόσο θα βοηθήσουν οι ψυχαναλυτικές γνώσεις της στην εξιχνίαση της υπόθεσης; Και πως εμπλέκεται σε όλα αυτά μια απαγωγή που είχε γίνει είκοσι χρόνια πριν;    

Η Φρίντα θα βρεθεί να πρωτοστατεί στον αγώνα δρόμου για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του απαγωγέα. Μόνο που αυτός ο αγώνας δεν είναι μια κούρσα φυσικής αντοχής. Η Φρίντα πρέπει να κατέβει ως τα πιο σκοτεινά μονοπάτια του μυαλού ενός ψυχοπαθούς, προκειμένου να βρει τις απαντήσεις για το αν ο Μάθιου είναι ζωντανός και που μπορεί να βρίσκεται.

Μερικές φορές το μυαλό είναι το πιο επικίνδυνο μέρος για να χάσεις τον εαυτό σου.  

Κριτική

Το Blue Monday αποτελεί το πρώτο βιβλίο της σειράς των Nicci French με πρωταγωνίστρια την ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν και τους φίλους της. Ο χώρος που διαδραματίζεται το μυθιστόρημα είναι το Λονδίνο.

Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι σε αυτό το βιβλίο συστήνεται η πρωταγωνίστρια στο αναγνωστικό κοινό και αποτελεί τον πιλότο και για τα επόμενα βιβλία της σειράς που θα ακολουθήσουν. Αξίζει να σημειωθεί ότι εμφανίζονται κάποιες σοβαρές αστοχίες και ατοπήματα, για τα οποία θα πρέπει ο αναγνώστης να επιδείξει ισχυρή θέληση προκειμένου να τα ξεπεράσει και να τα υπερβεί προκειμένου να συνεχιστεί η ροή της πλοκής του βιβλίου και της σειράς χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις εσωτερικές αντιφάσεις και συγκρούσεις που αναδύονται. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο εργοδότης και συνεργάτης της Φρίντα Κλάιν που τυγχάνει να είναι και ο επόπτης της εμφανίζεται στην ιστορία χωρίς επαγγελματική υπόσταση με αδυναμίες που έχουν επίπτωση στην εργασία του και στον αντίκτυπο της δουλειάς του. Η έλλειψη επαγγελματισμού του γίνεται αντιληπτή από το περιβάλλον του, το οποίο προσπαθεί να τον προστατεύσει και να διαφυλάξει το επιστημονικό του γόητρο και κύρος. Από την άλλη μεριά η Φρίντα Κλάιν εμφανίζεται στο βιβλίο και σε ολόκληρη την συγκεκριμένη σειρά ως μια έμπειρη και ταλαντούχα ψυχοθεραπεύτρια με βαθιά επιστημονική κατάρτιση. Παρόλα αυτά εγείρεται το ερώτημα πως είναι δυνατόν η Φρίντα Κλάιν να προβάλλεται ως μια υψηλού prestige ψυχοθεραπεύτρια όταν ο επαγγελματίας που εμπιστεύεται εμφανίζει τόσο σοβαρά θέματα στη διαχείριση επαγγελματικών και προσωπικών υποθέσεων όπως ο επόπτης της.

Η Φρίντα Κλάιν με την ανοχή των δικαστικών αρχών στα πλαίσια της αστυνομικής έρευνας καταφεύγει στην επιστράτευση κάθε μέσου για την εξιχνίαση της υπόθεσης αμφίβολης επιστημονικής εγκυρότητας όσον αφορά την ασφαλή αξιοποίηση των πορισμάτων της και την εξαγωγή συμπερασμάτων πάνω στα οποία μπορεί να θεμελιωθεί μια έρευνα. Τα λογικά άλματα και οι τεχνικές που υιοθετεί μπορεί ενδεχομένως να αποδίδουν αποτέλεσμα και να συνιστούν προϊόντα θαυμασμού από τον μέσο αναγνώστη ωστόσο για την επιστημονική κοινότητα θα αποτελούσαν τους πιο αρματολούς καρπούς χλευασμού που μπορεί ενδεχομένως να επισύρουν σε κάποια άλλη περίπτωση και την αποπομπή της από τον Βρετανικό – και όχι μόνο – Σύλλογο Ψυχοθεραπευτών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Φρίντα Κλάιν δεν διασφαλίζει το απόρρητο και την εμπιστευτικότητα των προσωπικών πληροφοριών που της εκμυστηρεύεται κάποιος ωφελούμενος της  – ανεξαρτήτως κινήτρων – και δεδομένου ότι εισβάλλει απρόσκλητη στην προσωπική του ζωή και στο σπίτι του για να αποσπάσει στοιχεία εν αγνοία του θεραπευμένου της προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι σύμφωνα με την Daily Express το συγκεκριμένο ψυχολογικό αστυνομικό μυθιστόρημα βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας αυτών που πραγματικά μας συνταράζουν. Στην πραγματικότητα θα έπρεπε να παραφραστεί η διατύπωση και να αναφέρει ότι: «Αν θέλαμε να μιλήσουμε για ψυχολογικά αστυνομικά μυθιστορήματα που πραγματικά μας ταράζουν, τότε αυτό βρίσκεται σίγουρα στην κορυφή της πυραμίδας.   

Ο Χαλαζίας αποπειράται να ξετρυπώσει στο Κόκκινο Δωμάτιο των Nicci French

Στους αχαρτογράφητους ωκεανούς της ψυχής μας οι Ψυχίατροι και οι Ψυχολόγοι ως άλλοι θαλασσοπόροι υψώνονται στην επιφάνεια των κυμάτων και επιπλέουν μέσα στα σκοτεινά και αβαθή νερά μας αγκαλιασμένοι  με άνωση από την πρώτη στάλα μέχρι και την τελευταία  σταγόνα της ύπαρξης μας. Δεν είναι πειρατές που εισβάλλουν με βία  αλλά φιλοξενούμενοι προσκεκλημένοι προσκυνητές που με χάρτες και πυξίδες ζυγίζουν το άστρο μας, μετράνε τον καιρό και το βαρομετρικό μας και παλμογραφούν με σεβασμό τον παφλασμό μας.    Ενίοτε  Ψυχίατροι και Ψυχολόγοι που αναλαμβάνουν τον ρόλο του Ιεροδιδάσκαλου που καλείται να γονατίσει μπροστά στα τοτέμ της δογματικής λατρείας των εκάστοτε υποκειμένων – ψυχοπομπών και να ερμηνεύσουν τις ταλαντώσεις και τις διακυμάνσεις του συστήματος ανθρώπινων σχέσεων ψυχοδυναμικής που αναπτύσσουν ενώ κάποιες άλλες φορές  οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας εργάζονται ως ιερόδουλες με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και αναλαμβάνουν να εκτονώσουν δια του λόγου τους πιο ενδόμυχους και χυδαίους συλλογισμούς των «πελατών τους» με αντίδωρο το απόρρητο και την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

       Μπες στο Κόκκινο Δωμάτιο – εκεί που οι χειρότεροι σου εφιάλτες γίνονται πραγματικότητα.

       Μετά τη βίαιη επίθεση που δέχεται η ψυχίατρος Κιτ Κουίν από έναν κρατούμενο, είναι αποφασισμένη να επιστρέψει γρήγορα στη δουλειά της. Όταν η αστυνομία ζητάει τη βοήθεια της για να συνδέσει τον άνδρα που της επιτεθηκε με μια σειρά δολοφονιών, εκείνη αρνείται να δεχτεί το προφανές. 

          Όμως όσο πιο κοντά την οδηγεί η έρευνα της στην αλήθεια που κρύβεται πίσω από τα άγρια εγκλήματα, τόσο πιο κοντά βρίσκεται και η Κιτ στον σκοτεινό πυρήνα των προσωπικών της φόβων. 

Κριτική

          Το Κόκκινο Δωμάτιο είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα μέσα από το οποίο γίνεται μια σύντομη περιδίνηση στις σημαντικότερες σύγχρονες προσεγγίσεις περί εγκληματικότητας και αποκλίνουσας συμπεριφοράς. Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι σύμφωνα με την μαρξιστική προσέγγιση το έγκλημα ορίζεται ως μια προσπάθεια των ανώτερων κοινωνικών ομάδων να ελέγξουν και να τιθασεύσουν τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα χειραγωγώντας το νομοθετικό σώμα και το δικαστικό σύστημα.  Επιπρόσθετα, δεν θα πρέπει να λησμονείται το γεγονός ότι σύμφωνα με την θεωρία της ετικέτας ή αλλιώς θεωρία του χαρακτηρισμού όταν αποδίδεται  σε ένα πρόσωπο ένα χαρακτηριστικό τότε το άτομο αυτό τείνει να υιοθετήσει και να ενσωματώσει την ετικέτα που του αποδίδεται και να επιβεβαιώσει κατά αυτόν τον τρόπο την αρχική υπόθεση. Στη δεδομένη περίπτωση, η αστυνομία προσπαθεί να προσάψει κάποιους φόνους σε έναν ύποπτο, ο οποίος όπως αποδεικνύεται εν τέλει από τους συγγραφείς δεν είναι ο ίδιος το υποκείμενο το οποίο έχει υποπέσει στο κακούργημα  της αφαίρεσης  ανθρώπινης ζωής. Ωστόσο, η σταθερή μομφή που του προσάπτεται λόγω του τρόπου ζωής του και του ιστορικού του δεν του δίνουν καμία άλλη δυνατότητα από το να βρίσκεται σταθερά στο κάδρο των υπόπτων.  

          Πρωταγωνίστρια του βιβλίου είναι η ψυχίατρος Κιτ Κουίν και η ιστορία εκτυλίσσεται στο Λονδίνο. Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Κιτ Κουίν εμφανιζεται μέσα από τις αφηγηματικές εξιστορήσεις των συγγραφέων ως μια ανασφαλής προσωπικότητα με έντονο το παιδικό τραύμα της απώλειας της μητέρας της. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι η πρωταγωνίστρια εμφανίζεται να έχει μια ανεπούλωτη ουλή στο πρόσωπο, την οποία και απέκτησε  από κάποιο βίαιο επίκτητο τραύμα κατά τη διάρκεια της ζωής της. Η ουλή αυτή δημιουργεί δύο αναγνωστικά επίπεδα όσον αφορά την πρωταγωνίστρια. Το ένα επίπεδο είναι το κυριολεκτικό και έχει να κάνει με το τραύμα που της προκάλεσε ένας από τους βασικούς χαρακτήρες της ιστορίας σε ένα από τα βίαια ξεσπάσματα του . Το δεύτερο επίπεδο σχετίζεται με τα τραύματα που κουβαλάμε στο σώμα μας – και όχι μόνο –  και είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τα οποία αλλάζουν την μορφή και την όψη μας και αποτελούν τα διακριτά στοιχεία της προσωπικότητας μας.   

    Η ιστορία είναι συγκινητική  και η αποκάλυψη στο τέλος των ένοχων μυστικών που υφέρπουν σε όλη τη διάρκεια της προκαλούν στον αναγνώστη ένα αίσθημα λύτρωσης και θλίψης. Φυτεμένος πόνος στα στήθη των αναγνωστών ποτισμένος με δροσοσταλίδες στενοχώριας μας μετασχηματίζουν σε φυλλοβόλους χαρακτήρες απελπισμένους από το φαινόμενο της φωτοσύνθεσης που επιζητούν φρικτά να δραπετεύσουμε μέσα σε ένα κόκκινο δωμάτιο και να δοκιμάσουμε να καταφύγουμε σε μια παρά φύσει  λειτουργία που δεν είναι άλλη από την φωτο-αποσύνθεση.

    Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μολονότι οι Nicci French είναι άριστοι δεξιοτέχνες στο κέντημα των αστυνομικών ψυχολογικών θρίλερ που κεντάνε  με την φαντασία και τις πένες τους ωστόσο, οι λάτρεις της σειράς με τις μέρες ενδεχομένως να απογοητευθούν ή και εντέλει να ενθουσιαστούν δεδομένου ότι η Κιτ Κουίν είναι μια εναλλακτική  και περισσότερο προσηνής και οικεία εκδοχή της Φρίντα Κλάιν. Μπορεί ενδεχομένως να απολαμβάνουν και οι δύο το περπάτημα, ωστόσο η Κτ Κουίν ομοιάζει να είναι λιγότερο ανεξάρτητη από την Φρίντα Κλάιν. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι και οι δύο λειτουργούν περισσότερο διαισθητικά και ως ανεξάρτητοι ερευνητές της αστυνομίας και πολύ λιγότερο ως διαπιστευμένοι επιστήμονες του πεδίου της Ψυχικής Υγείας. Η Κιτ Κουίν νιώθει μια έλξη ως προς το αντισυμβατικό και εναλλακτικό τρόπο ζωής και αυτό το στοιχείο διαφαίνεται και μέσα από τον τρόπο ζωής της φίλης και φιλοξενούμενης της και μέσα από την επιλογή του ερωτικού της συντρόφου.  

          Το Κόκκινο Δωμάτιο είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβάσετε αν και αμέσως μετά είναι αρκετά πιθανόν να μελαγχολήσετε λόγω της σκληρότητας της κοινωνικής πραγματικότητας που καραδοκεί καθημερινά και  που την βιώνουμε όλοι ως σύγχρονοι γαλαριομάχοι στις θάλασσες της καθημερινής γκρι απόγνωσης

Ο Χαλαζίας απελπίζεται λογοτεχνικά με την “Ματωμένη Κυριακή” των Nicci French

          Τα όμορφα μυαλά όμορφα καίγονται. Στο έβδομο βιβλίο των Nicci French η ματαίωση δίνει ραντεβού με την απογοήτευση και η χημική αντίδραση που προκαλείται από τις εκκρίσεις των δομικών συγκινησιακών στοιχείων της αρχιτεκτονικής του εγκεφάλου του μέσου αναγνώστη είναι μια έκρηξη απόγνωσης για έξαψη. Οι συγγραφείς επιζητούν συνέχεια στην εμπορικής τους επιτυχία πουλώντας  αγωνιώδη διέγερση στον εθισμένο αναγνώστη «της σειράς» που ήδη από την μέση του βιβλίου και μετά νωχελικά διαβάζει την λύση μιας προδιαγεγραμμένης υπόθεσης.

             Η «Ματωμένη Κυριακή» δημιουργήθηκε για να εξιλεωθούν ενδόμυχα και βουβά συγγραφείς και κοινό για την ενοχική ντροπή που βίωσαν για το  «Ρέκβιεμ του Σαββάτου». Παρόλο που στο «Ρέκβιεμ του Σαββάτου» οι Nicci French υποκρίνονται ότι επεξεργάζονται το θέμα της θυματοποίησης και του στίγματος της ψυχικής ασθένειας και της αποκλίνουσας συμπεριφοράς προκαλώντας ένα αίσθημα ευφορίας ότι ενδεχομένως τέτοια βιβλία υψηλής αναγνωσιμότητας είναι σε θέση να μεταστρέψουν και να κινητοποιήσουν τους πολίτες στην επιτάχυνση και την επίσπευση αληθινών μεταρρυθμίσεων συνεισφέροντας στην ιδεολογική προοδευτική μετατόπιση των ανθρώπων και εισάγοντας τους σε έννοιες όπως είναι η αποιδρυματοποίηση και η αποασυλοποίηση με απώτερο σκοπό την σύνδεση της κοινωνίας με τα πρόσωπα αυτά που είναι περισσότερο επιρρεπή στην γκετοποίηση και την περιθωριοποίηση, στην πραγματικότητα η «Ματωμένη Κυριακή» «επανορθώνει» και αποζημιώνει την πεινασμένη από προκατάληψη αναγνωστική συντηρητική μάζα οικοδομώντας ξανά τα προφίλ των πιο αρρωστημένων «πειραγμένων» εγκληματιών χύνοντας αφειδώς νερό στους διψασμένους μύλους του  σύγχρονου Επιστημονικού Ρατσισμού. Οι γονείς της Θετικής Ιταλικής Σχολής και από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της επιστήμης της Εγκληματολογίας (Ferri, Lombroso, Garofalo) θα επισφράγιζαν το έργο τους με την «Ματωμένη Κυριακή» αξιοποιώντας την λογοτεχνική πένα  των Nicci French. Προφανώς η σύνδεση αυτή δεν συνίσταται με τα γενετικά ανατομικά χαρακτηριστικά των χαρακτήρων που προσδίδουν μια προδιάθεση για τη μελλοντική διάπραξη εγκλημάτων αλλά ουσιαστικά στηρίζεται στο αξίωμα του «γεννημένου εγκληματία» βεβαρημένου με το μητρώο ενός διαταραγμένου ψυχισμού.     

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

       Η Κυριακή είναι μια μέρα που οι άνθρωποι κρύβονται από τον ίδιο τον εαυτό τους. Προσπαθούν να ξεχάσουν αυτά που έκαναν το Σάββατο και υποκρίνονται πως η εβδομάδα που έρχεται θα είναι διαφορετική από αυτή που πέρασε. 

          Το μήνυμα του δολοφόνου, όμως, είναι απόλυτα ξεκάθαρο: είσαι δική μου. Για τη Φρίντα Κλάιν το σπίτι της ήταν το καταφύγιο της, μέχρι τη στιγμή που έγινε η σκηνή ενός αιματηρού εγκλήματος. Κάτω από τις σανίδες του πατώματος η αστυνομία είχε ανακαλύψει το πτώμα του ανθρώπου που είχε προσλάβει η ίδια για να την προστατέψει.

          Ωστόσο, ο κύριος ύποπτος, ο Ντιν Ριβ, έχει πεθάνει εδώ και επτά χρόνια.

          Ο δολοφόνος επιλέγει τα επόμενα θύματα του κι αρχίζει να στοχοποιεί τους στενούς φίλους της. Η αστυνομία αδυνατεί να δώσει απαντήσεις. Με το κακό να υφέρπει στα σκοτεινά δωμάτια ενός αρρωστημένου μυαλού, η ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν συνειδητοποιεί πως θα πρέπει να εντοπίσει η ίδια τον δολοφόνο, προτού εκείνος εντοπίσει όλα τα αγαπημένα της πρόσωπα.  

Κριτική

    Ο πρωτότυπος τίτλος του μυθιστορήματος μολονότι είναι “Sunday morning coming down” η μεταφράστρια επελεξε να  ονοματοδοτήσει το βιβλίο και να το ντύσει με μια  πιο ελεύθερη μετάφραση ως «Ματωμένη Κυριακή». Ωστοσο, αξίζει να σημειωθεί ότι ο τίτλος του μυθιστορήμαος καταλήγει να είναι αν όχι άστοχος τουλάχιστον παραπλανητικός δεδομενου ότι συνειρμικά φέρνει στο νου το δημοφιλές τραγούδι των U2 «Sunday Bloody Sunday” και το αντίστοιχο του John Lennon τα οποία έχουν γραφτεί αφιερωματικά για την Ματωμένη Κυριακή στις 30 Ιανουαρίου 1972 στην Ιρλανδία όπου άγγλοι στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων ‘ανοιξαν πυρ εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών που ζητούσαν την αποχώρηση των βρετανών στρατιωτών από το νησί και ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν καταγραφεί ιστορικά και άλλες Ματωμένες Κυριακές με κεντρικό σημείο αναφοράς και κοινό παρανομαστή αφενός σε ένα πρώτο επίπεδο την ταξική πάλη  και αφετέρου σε ένα δεύτερο επίπεδο και όχι σε όλα τα περιστατικά την –κατ’ επίφαση εθνοτική – σύγκρουση αφού στην πραγματικότητα  πρόκειται για μια προέκταση του δίπολου μητρόπολης – περιφέρειας όπως θα σημείωναν ορισμένοι επιφανείς κοινωνιολόγοι της ανάπτυξης οι οποίοι και υιοθετούν τις θεωρίες της εξάρτησης.Δεδομένου ότι από μόνος του ο τίτλος «Ματωμένη Κυριακή» είναι δυνατόν να κινητοποιήσει στον μεσο αναγνώστη  συνειρμικά σκέψεις και ιδέες οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με το πραγματικό περιεχόμενο του βιβλίου μπορούμε να εξάγουμε το έλλογο συμπέρασμα ότι από μόνη της η επιλογή του τίτλου είναι ενδεχομένως ατυχής.           

Η «Ματωμένη Κυριακή» είναι το βιβλίο που συσπειρώνει όλους τους χαρακτήρες γύρω από το πρόσωπο της πρωταγωνίστριας Φρίντα Κλάιν. Η  δημοφιλής ψυχοθεραπεύτρια «της συμφοράς» – κυριολεκτικά – εμφανίζεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο της δράσης ενώ οι υπόλοιποι χαρακτήρες  του περιβάλλοντος της εμφανίζονται  σαν  απόκληροι μιας δυσβάστακτης  λογοτεχνικής μοίρας που τους επιφύλαξε η εκδικητική – δημιουργική –  γραφή  των Nicci French. Η «ανώριμη και επιπόλαιη» ανηψιά της εξαφανίζεται και εντοπίζεται ταπεινωμένη στα Μ.Μ.Ε.  και με μερική απώλεια μνήμης – η απώλεια μνήμης είναι δανεισμένο κοστουμάκι από την πρωταγωνίστρια του βιβλίου των Nicci French «Επιστροφή από το Σκοτάδι», ο Ρούμπεν εμφανίζεται χτυπημένος από τον καρκίνο – και όχι μόνο, ο αστυνόμος Κάρλσον έχει περιέλθει σε αναγνωστική ανυποληψία – ας είναι καλά η  Φρίντα Κλάιν που αφενός “διέσωσε” την επαγγελματική του υπόληψη  στα προηγούμενα βιβλία της σειράς και αφετέρου εμφανίζεται με κινητικές δυσκολίες και πατερίτσες,   ο Γιόζεφ περιέρχεται σε μελαγχολία και ταραχή – δεδομένου ότι ο γιος του έπεσε θύμα αρπαγής αφενός και αφετέρου έχει προσφάτως μετακομίσει και ζει μαζί με τον πατέρα του και η Ιβέτ αποφασίζει να δοκιμάσει «ανεπιτυχώς» την τύχη της στην ταξιδιωτική περιπλάνηση. Οι συγγραφείς μοιάζουν να μισούνε τους χαρακτήρες της σειράς τους και τους περιγράφουν σαν τα απεγνωσμένα ναυάγια της ζωής που χρειάζονται «μάντρωμα» για να είναι ασφαλείς υπό την υψηλή επίβλεψη της φοβερής και τρομερής Φρίντα Κλάιν. Σε αυτό το βιβλίο η ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν κυνηγά έναν κίβδηλο wannabe γιαλατζί serial killer και μεταθέτει το θέμα του Ντιν Ριβ σε μια επόμενη αναγνωστική  πίστα. 

Εν κατακλείδι, το βιβλίο «Ματωμένη Κυριακή» είναι προορισμένο να αναπαράγει όλα τα κλισέ και τα στερεότυπα, τα οποία υποκρίνονται  οι κοινωνίες ότι αγωνίζονται να αποτινάξουν. Ωστόσο, η απόσταση που χωρίζει την «Ματωμένη Κυριακή» με την  «Θυμωμένη Κυριακή» είναι μια λέξη  δρόμος. Και μην μπείτε στον κόπο να αναρωτηθείτε γιατί; Για την φουκαριάρα, την κακορίζικη την Φρίντα Κλάιν.

Στο Blue Monday πετύχαμε την Φρίντα Κλάιν  κατά τη διάρκεια συνεδρίας της να πέφτει ουρανοκατέβατος  από το ταβάνι του γραφείου της   ο Γιόζεφ. Στην «Ματωμένη Κυριακή» κάτω από τα μαδέρια του πατώματος του σπιτιού της σαπίζει το πτώμα ενός ανθρώπου. Ας αναρωτηθούμε στην 8η Μέρα – το τελευταίο βιβλίο της σειράς –  τι δράκοι αναμένονται να  ξεπεταχτούν από τις ντιβανοκασέλες της κατοικίας της…  

Ο Χαλαζίας συμπάσχει αναγνωστικά αφουγκραζόμενος το «Ρέκβιεμ του Σαββάτου» των Nicci French

Άλλο ένα εμπορικό αστυνομικό μυθιστόρημα προορισμένο να σηκώσει τα φλάμπουρα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και να ανεμίσει το μπαϊράκι  για την αξία της αποϊδρυματοποίησης και της αποασυλοποίησης . Ο αρνητικές συνέπειες του χρόνιου εγκλεισμού στην κοινωνικοποίηση των ατόμων και η αρνητική συνεισφορά των πρακτικών της  καταστολής και των κλειστών μονάδων περίθαλψης οδηγούν τον αναγνώστη σε έναν δαιδαλώδη λαβύρινθο εσωτερικού προβληματισμού και αναστοχασμού σε σχέση με τις φτωχές κοινωνικές υποδομές και τις πενιχρές επενδύσεις που γίνονται στο στάδιο της πρόληψης και του αποδοτικού σωφρονισμού. Ο αναγνώστης αναρωτιέται αν τελικά ο εθισμός και η εξάρτηση από την χρόνια χρήση ψυχότροπων ουσιών και κατασταλτικών φαρμάκων είναι η μήτρα που γεννά την τρέλα ή αν εντέλει η πορεία είναι αντίστροφη και η ίδια η τρέλα προκαλεί στους ψυχικά ασθενείς την ανάγκη χρήσης – ενδεχομένως και κατάχρησης – φαρμακευτικών και εθιστικών ουσιών με πρόσχημα την καταπολέμηση του στρες, της αγχώδους διαταραχής και άλλων μορφών ψυχικών τραυμάτων που επιζητούν επούλωση.  Ο αναγνώστης ταλαντώνεται στο δίλημμα αν η κόλαση ή  ο παράδεισος ενός ψυχικά ασθενή ή ενός φυλακισθέντος είναι η χαριστική βολή ή το κλουβί του.

                Περίληψη από το  Οπισθόφυλλο


Πριν από δεκατρία χρόνια, η δεκαοκτάχρονη τότε Χάνα Ντόχερτι συνελήφθη για την άγρια δολοφονία της οικογένειάς της. Η αστυνομία θεώρησε από την πρώτη στιγμή την υπόθεση ξεκάθαρη και η Χάνα εγκλείστηκε έκτοτε σε ένα ψυχιατρείο υψίστης ασφαλείας.
Όταν ζητήθηκε από την ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν να συναντήσει τη Χάνα και να δώσει τη δική της εκτίμηση για την περίπτωσή της, εκείνη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια τρομακτική πραγματικότητα. Η Χάνα είναι τώρα πια μια τραγική μορφή, πρόωρα γερασμένη. Και η Φρίντα στοιχειώνεται από την υποψία πως η Χάνα είναι κι αυτή θύμα, όπως ακριβώς η υπόλοιπη οικογένειά της – πως κάτι δεν πήγε καλά στην αστυνομική έρευνα πριν από τόσα χρόνια.
Μην μπορώντας να αποσπάσει τη σκέψη της από την υπόθεση της Χάνα, η Φρίντα πιστεύει πως κάποιος κρύβει καλά την αλήθεια. Κάποιος ο οποίος είναι ικανός να φτάσει ως τα άκρα προκειμένου να προστατέψει τον εαυτό του…
Το Ρέκβιεμ του Σαββάτου είναι το έκτο, καθηλωτικό και εθιστικό μυθιστόρημα της σειράς με πρωταγωνίστρια τη Φρίντα Κλάιν ενώ η υπογραφή Nicci French αποτελεί πια εγγύηση.

       Κριτική

Πρωταγωνίστρια του αστυνομικού μυθιστορήματος αυτού είναι η ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν και ο χώρος όπου διαδραματίζεται η ιστορία είναι  το μητροπολιτικό Λονδίνο. Η ιστορία κινείται σε δύο βασικούς άξονες. Ο ένας άξονας είναι η εξιχνίαση της δολοφονίας της οικογένειας Ντόχερτι και ο αγώνας της Φρίντας Κλάιν για να αποδείξει την αθωότητα της θυματοποιημένης Χάνα. Ο δεύτερος άξονας του βιβλίου κινείται στις προσπάθειες του Ντιν Ριβ να στοιχειώσει την ζωή της γνωστής ψυχοθεραπεύτριας παραβιάζοντας με θράσος την ιδιωτικότητα της. Ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο αστυνομικό μυθιστόρημα παρουσιάζει το γεγονός ότι πλέον η Φρίντα Κλάιν συνεργάζεται με το Υπουργείο Εσωτερικών για υποθέσεις που της εμπιστεύονται.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο βιβλίο αυτό σημειώνεται μια σημαντική αντίφαση. Παρόλο που στη Σημαδεμένη Πέμπτη η Φρίντα Κλάιν αποφασίζει να χωρίσει τον σύντροφο της με ψυχρότητα και χωρίς ίχνος ενδεχόμενων αμφιβολιών και δεύτερων σκέψεων, στο Ρέκβιεμ του Σαββάτου η Φρίντα Κλάιν εμφανίζεται να είναι μια επαγγελματίας πλημμυρισμένη από ενσυναίσθηση δεδομένου της προσοχής που δίνει για την υπόθεση της ψυχικά άρρωστης Χάνα Ντόχερτυ. Ταυτοχρόνως, ο αναγνώστης διερωτάται εσωτερικά πως είναι δυνατόν να καταφεύγει ένας ώριμος και ενήλικος ψυχοθεραπευτής με πλούσιες ακαδημαϊκές περγαμηνές στην πρακτική του ghosting  – όσον αφορά το πρόσφατο παρελθόν της  και τον χωρισμό της με τον πρώην σύντροφο της – και ταυτοχρόνως να διακρίνεται από υψηλό βαθμό συναισθηματικής νοημοσύνης – για την Χάνα Ντόχερτυ –  όσον αφορά την  άσκηση του λειτουργήματος που έχει επιλέξει να ασκήσει. Τέλος, ο αναγνώστης διερωτάται για το πώς είναι δυνατόν ένας ψυχοθεραπευτής – ή ένας γιατρός όπως η ίδια η Φρίντα Κλάιν σε κάποια σημεία του βιβλίου καμώνεται να συστήνεται – να εργάζεται ανεπίσημα για το Υπουργείο Εσωτερικών και πως ευθυγραμμίζεται και συμφιλιώνεται αυτή η στάση της και αυτή η επιλογή της με τον Κώδικα Δεοντολογίας των Βρετανών Γιατρών και των Βρετανών Ψυχοθεραπευτών.  Ωστόσο, ο αναγνώστης θα διαπιστώσει εντέλει  ότι η Φρίντα Κλάιν εμφανίζεται να εργάζεται περισσότερο ως μια παρατηρητική και έμπειρη ερευνήτρια και λιγότερο ως μια δημοφιλής ψυχοθεραπεύτρια.

Μυστικά οικογενειακά ξεστομίζονται και χείλη σφραγισμένα ανοίγουν για να δώσουν τις απαραίτητες μαρτυρίες και πληροφορίες στην Φρίντα Κλάιν, η οποία για άλλη μια φορά με τη δράση της βάζει σε θανάσιμο κίνδυνο τα άτομα με τα οποία συνεργάζεται και συνδιαλέγεται. Το βιβλίο αυτό έχει εξαιρετική πλοκή και φαίνεται να είναι ίσως το κορυφαίο της σειράς – τουλάχιστον εν συγκρίσει με το Σημαδεμένη Πέμπτη, το Οργισμένη Παρασκευή και την Ματωμένη Κυριακή. Ο αναγνώστης ακολουθεί το νήμα της ιστορίας και προσπαθεί ανυπόμονα μέχρι το τέλος να εντοπίσει και να αποκαλύψει τον δολοφόνο της οικογένειας Ντόχερτυ. Το τέλος της ιστορίας δεν έχει happy end και ενδεχομένως να βοηθά τον αναγνώστη αυτή η προσέγγιση προκειμένου να συνειδητοποιεί ότι θα πρέπει να καλλιεργήσει να έχει πάντα  μια λιγότερο εξιδανικευμένη και περισσότερο  ρεαλιστική αντιμετώπιση της πραγματικότητας.  

Ο Χαλαζίας εξαγριώνεται αναγνωστικά με την «Οργισμένη Παρασκευή» των Nicci French

Το περιθώριο ασκεί διαχρονικά μια ακαταμάχητη έλξη στους πάσης φύσεως υποψιασμένους με αθωότητα κοινωνικούς παρατηρητές σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να το συλλάβουν, να το κατανοήσουν, να το οργανώσουν και εντέλει να το «χωνέψουν». Κινηματογραφιστές όπως ο Νίκος Νικολαΐδης, ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του νέου πειραματικού και αβανγκάρντ ελληνικού σινεμά με ταινίες ορόσημα όπως την «Γλυκιά Συμμορία», «τα Κουρέλια τραγουδάνε ακόμα» και το «ο Χαμένος τα παίρνει όλα»,  έχουν εξυμνήσει το ελληνικό outcast και έχουν μαγέψει το σινεφίλ – και όχι μόνο – κοινό με το έργο τους. Κατ’ αναλογία με το σινεμά και στη λογοτεχνία συναντάμε ποιητές και πεζογράφους  με πλούσια συγγραφική δραστηριότητα, οι οποίοι επιστρατεύουν από την φαρέτρα της τέχνης  τους και την πλούσια θεματολογία  του περιθωρίου όλα τα μέσα που διαθέτουν για να καταγράψουν και να περιγράψουν με κάθε λεπτομέρεια  το περιθώριο με κορυφαίο εκπρόσωπο ενδεχομένως τον Charles Bukowski .  Αντιστοίχως, στο πεδίο της αστικής λαογραφίας ο Ηλίας Πετρόπουλος με αστείρευτο ερευνητικό ενδιαφέρον ασχολήθηκε με θέματα που θεωρήθηκαν ταμπού, φυλακίστηκε και αυτοεξορίστηκε προσπαθώντας σε όλη τη διάρκεια της ζωής του να εξερευνήσει και να αποκαλύψει τις «εξοστρακισμένες και απαγορευμένες νησίδες» του ελληνικού κοινωνικού γίγνεσθαι.

Προφανώς θα αναρωτιέσαι ποια είναι η σχέση όλων των παραπάνω προσώπων με την κριτική του βιβλίου των Nicci French «Οργισμένη Παρασκευή»; Στο  βιβλίο αυτό η πρωταγωνίστρια  της σειράς καταζητείται από την αστυνομία και ταυτοχρόνως η ίδια επιλέγει να ζήσει σε απογυμνωμένα δωμάτια όπου μένουν τα φτωχά και περιθωριακά  στοιχειά της βρετανικής πρωτεύουσας. Ταυτόχρονα, εργάζεται παράνομα εξαπατώντας τους ανυποψίαστους φίλους του πρώην συντρόφου της. Η απεγνωσμένη προσπάθεια της ηρωίδας να αποδείξει την αθωότητα της χωρίς να προθυμοποιείται να χαρίσει την ελευθερία της στα θεσμικά  όργανα της εξουσίας και του νόμου αγγίζοντας τα όρια της αυτοδικίας έρχεται σε αντιδιαστολή με το παράδειγμα του Σωκράτη, ο οποίος αν και ήταν αθώος και είχε δυνατότητα να δραπετεύσει από την φυλακή και να αποφύγει την θανατική ποινή χωρίς να διστάσει στιγμή αποφάσισε και ήπιε το κώνειο όντας αθώος. Το  βιβλίο «Οργισμένη Παρασκευή μοιάζει να  απομακρύνεται από την χριστιανική ηθική της Ορθόδοξης παράδοσης  και να προσεγγίζει τον δρόμο της εβραϊκή λογικής «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντας αντί οδόντα». Ας μην λησμονούμε ότι ο Χριστός όντας αθώος θέλησε να γίνει θυσία και να σταυρωθεί για να εξιλεωθεί το ποίμνιο του. Η Φρίντα Κλάιν ωστόσο αποφασίζει να διεκδικήσει την ελευθερία της και να εντοπίσει μόνη της  τον δολοφόνο του πρώην συντρόφου της σοδομίζοντας πάνω στο «άρρωστο»  σώμα των «νοσηρών» θεσμών που καταδυναστεύουν τις ζωές των ανθρώπων της κοινωνίας.

Περίληψη στο Οπισθόφυλλο

Όταν ανακαλύπτεται ένα πρησμένο και μελανιασμένο πτώμα να επιπλέει στον ποταμό Τάμεση, η αστυνομία μπορεί τουλάχιστον να είναι σίγουρη ότι η αναγνώριση του θύματος δεν θα αποτελέσει πρόβλημα. Γύρω από τον καρπό του νεκρού ανθρώπου, υπάρχει ένα νοσοκομειακό περικάρπιο. Επάνω του, είναι γραμμένο ένα όνομα: Δρ Φ. Κλάιν.

Όμως η ψυχοθεραπευτήρια Φρίντα Κλάιν είναι ολοζώντανη. Και καθώς δεν αργούν να βρεθούν στοιχεία που τη συνδέουν με το έγκλημα, καθίσταται η υπ’ αριθμόν ένα ύποπτη!

Μην έχοντας τη δυνατότητα να πείσει την αστυνομία για την αθωότητα της, η Φρίντα αναγκάζεται να πάρει μια πολύ ριψοκίνδυνη απόφαση προκειμένου να μπορέσει να ενώσει όλα τα κομμάτια του αποτρόπαιου παζλ και ν’ ανακαλύψει την αλήθεια, πριν να είναι πολύ αργά τόσο για την ίδια όσο και για τους ανθρώπους που αγαπά.

Κριτική

Όταν η πρωταγωνίστρια μιας εμπορικά επιτυχημένης σειράς βιβλίων χλευάζει τους μηχανισμούς λειτουργίας της Δικαιοσύνης, παρακάμπτει τα θεσμικά όργανα του τυπικού κοινωνικού ελέγχου αξιοποιώντας τις επαφές που έχει συνάψει με το άτυπο κοινωνικό δίκτυο της ( χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Κάρλσον), σπαταλά με τις ενέργειες της ανθρώπινους και κατ’ επέκταση οικονομικούς πόρους της αστυνομίας  όντας καταζητούμενη  , θέτει σε κίνδυνο στενά άτομα από το περιβάλλον της (π.χ. με κίνδυνο απέλασης , με κίνδυνο να κατηγορηθούν για σύσταση συμμορίας και για ηθική αυτουργία στη χρήση άσκοπης βίας ) και η απήχηση του βιβλίου αποτιμάται σε εκατομμύρια αντίτυπα, τότε θα πρέπει να τεθεί μια προβληματική σε σχέση με την σφυρηλάτηση των προτύπων και τις παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν όταν το ιδεολογικό κεφάλαιο των εμπορικών συγγραφέων αντιστρατεύεται την κυρίαρχη ιδεολογία. Αν τα βιβλία ανήκουν στους ιδεολογικούς φορείς καταστολής τότε θα μπορούσαμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι οι συγγραφείς φλερτάρουν με την βία, υπονομεύουν την εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης προβάλλοντας την αυτοδικία και διαρρηγνύουν την κοινωνική ειρήνη και συνοχή. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι ακόμη και η ίδια η Φρίντα Κλάιν καταφεύγει στο τέλος της ιστορίας στην χρήση βίας.   

  Απογοητευτικό είναι επίσης το γεγονός ότι η Φρίντα Κλάιν ενίοτε εκτός από ψυχοθεραπεύτρια δηλώνει ότι είναι και γιατρός συμπληρώνοντας την πλάνη  μεταξύ των διαχωριστικών γραμμών και ορίων που υπάρχουν μεταξύ των επιστημών της κλινικής ψυχολογίας και της ψυχιατρικής.  

Θετική έκπληξη στο βιβλίο αυτό συνιστά το γεγονός ότι  η Φρίντα Κλάιν εμφανίζεται να δρα παρασκηνιακά ενώ αποφασιστικό ρόλο  για την λύση του δράματος παίζουν σε αυτό το βιβλίο οι φίλοι και το περιβάλλον της δημοφιλούς ψυχοθεραπεύτριας. Επομένως, το βιβλίο αυτό έστω και για λίγο σταματά να γίνεται τόσο προσωποκεντρικό και αναδεικνύεται έστω και προσωρινά η αξία της συλλογικής και συνεργατικής δράσης για την επίτευξη του τελικού αποτελέσματος.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα πολυσέλιδο  βιβλίο που διαβάζεται ευχάριστα από τον αναγνώστη και παρουσιάζει γρήγορη πλοκή και ρυθμό και διεγείρει το ενδιαφέρον του για την λύση του μυστηρίου απογοητεύοντας τον όμως ταυτόχρονα για τις τεχνικές που υιοθετεί  και τις μηχανορραφίες που σκαρφίζεται η Φρίντα Κλαιν για την επίτευξη του σκοπού της.