Ο Χαλαζίας διερωτάται για “το Φάντασμα των Canterville” του Oscar Wilde

Αν ενδιαφέρεσαι να διαβείς το μονοπάτι της κλασικής σκοτεινής λογοτεχνίας συντροφιά με έναν από τους βασικούς εκφραστές της αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας, τότε ο Oscar Wilde, μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο δίνει στον αναγνώστη ένα δείγμα της εργογραφίας του, προκειμένου να το διασχίσει κανείς με έναν ανεπίληπτο – από το ευρύ κοινό – αναγνωστικό χάρτη διαχρονικής αξίας. Μολονότι πρεσβεύουμε την φιλαναγνωσία και πιστεύουμε στην θετική συνεισφορά των βιβλίων στην κοινωνική πρόοδο, δεν διαθέτουμε δυστυχώς τις αναγκαίες και απαραίτητες γνώσεις πίσω από την θεωρία, την αισθητική και την κοινωνιολογία της λογοτεχνίας, έτσι ώστε να μπορούμε να αρθρώσουμε έναν επαρκώς και επιστημονικά τεκμηριωμένο από φιλολογική άποψη λόγο γύρω από το έργο του Oscar Wilde.  Ωστόσο, θα επιδιώξουμε να  αποτυπώσουμε την προσωπική μας άποψη αποκηρύσσοντας οποιαδήποτε σκέψη αυτολογοκρισίας και απόπειρα ευθυγράμμισης με την κυρίαρχη αντίληψη για την απήχηση και επίδραση του έργου του στο αναγνωστικό  κοινό.  Τέλος, αν αναρωτιέσαι γιατί ο Χαλαζίας διερωτάται για «το Φάντασμα των Canterville», τότε σωστά ενδεχομένως συμπεραίνεις ότι το άρωμα του βιβλίου του Oscar Wilde δεν κατάφερε να ερεθίσει τις νευρικές απολήξεις των οσφρητικών μηνυμάτων του εγκεφάλου του, αν και η προσωπική και μοναδική εμπειρία της ανάγνωσης αυτού του βιβλίου δεν είναι ικανή συνθήκη για να αμφισβητηθεί η αξία και το έργο του κλασικού αυτού βρετανού συγγραφέα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

…Για μια στιγμή το φάντασμα των Canterville στάθηκε εντελώς ασάλευτο από την πολύ φυσική του κατάσταση. Έπειτα πετώντας απότομα το μπουκάλι στο καλογυαλισμένο πάτωμα εξαφανίστηκε τρέχοντας στο διάδρομο, βγάζοντας υπόκωφα βογκητά και εκπέμποντας ένα φρικιαστικό πράσινο φως. Ακριβώς τη στιγμή, ωστόσο, που έφτανε στην κορφή της μεγάλης σκάλας, μια πόρτα άνοιξε απότομα, δυό μικρές μορφές με άσπρες νυχτικιές έκαναν την εμφάνιση τους κι ένα μεγάλο μαξιλάρι πέρασε δίπλα από το κεφάλι του! Ήταν εμφανές ότι δεν είχε καιρό για χάσιμο, υιοθέτησε λοιπόν βιαστικά την Τέταρτη Διάσταση του Χώρου σαν τρόπο διαφυγής και εξαφανίστηκε μέσα από τη μπουαζερί και το σπίτι βυθίστηκε πάλι στη σιωπή.

Φτάνοντας σ’ ένα μικρό μυστικό δωμάτιο στην αριστερή πτέρυγα, έγειρε πάνω σε μια φεγγαραχτίδα για να ξαναβρεί την ανάσα του και άρχισε να προσπαθεί να καταλάβει τη θέση του. Ποτέ, σε μια λαμπρή και αδιάκοπη καριέρα τριακοσίων ετών, δεν είχε υποστεί τέτοια χοντρή προσβολή… 

Κριτική

  Μια συλλογή διηγημάτων του Oscar Wilde  από τις εκδόσεις Γράμματα με χρονολογία έκδοσης στην Ελλάδα το 1982 και ημερομηνία έκδοσης του πρωτοτύπου το 1887, το οποίο αποτελείται από τις ιστορίες:

  • «Το Φάντασμα των Canterville. Ένα Υλο-Ιδεαλιστικό Ρομάντσο»
  • Το Έγκλημα του Λόρδου Άρθουρ Σαβίλ. Μια Μελέτη του Καθήκοντος»
  • «Ο Εκατομμυριούχος Υπόδειγμα. Μια Έκφραση Θαυμασμού» και το
  •  «Σφίγγα δίχως Μυστικό. Ένα Σκίτσο»

Όλα τα διηγήματα διαδραματίζονται στην Αγγλία και αντανακλούν τους  αριστοκρατικούς τρόπους, με τους οποίους είναι διανθισμένη η αποικιοκρατική παράδοση της  Μεγάλης Βρετανίας.  Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι τα διηγήματα αυτά χαρακτηρίζονται και από έναν υπολανθάνοντα σαρκασμό με έντονα τα στοιχεία της ειρωνείας καθώς επίσης και από ένα ιδιότυπο black humour.  Σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε να διατυπωθεί η άποψη ότι πρόκειται για διηγήματα με έντονα τα κωμικά τους στοιχεία, τα οποία προσωπικά θεωρώ ότι σήμερα θεωρούνται παρωχημένα και ξεπερασμένα από την εποχή τους, επειδή η συντριπτική βάση των αναγνωστικών μαζών είναι εξοικειωμένη με τον κινηματογράφο και πολλοί αναγνώστες έχουν παρακολουθήσει ταινίες με θεματική την μαγεία με αποτέλεσμα να είναι τα φαντάσματα ως πλάσματα εξ’ορισμού απομυθοποιημένα και οι αναγνώστες πλέον υποψιασμένοι.  

Ο λόγος είναι αρκετά άμεσος χωρίς να παρουσιάζει υπερβολές και να είναι εμπλουτισμένος  με σύνθετα γλωσσικά σχήματα. Από την άλλη ο  Oscar Wilde αποφεύγει να γίνει υπερφίαλος και φλύαρος ενώ η ίδια η έκταση των διηγημάτων του αποδεικνύει ότι σέβεται τον χρόνο των αναγνωστών του. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δύο πρώτα διηγήματα της συλλογής κατέχουν και την μεγαλύτερη έκταση σελίδων του βιβλίου ενώ τα δύο τελευταία μοιάζουν να είναι  περισσότερο συμπυκνωμένα.

Εν κατακλείδι,  «το Φάντασμα των Canterville» είναι μια συλλογή διηγημάτων, η οποία δυστυχώς δεν θεωρώ ότι είναι αξιομνημόνευτο το υλικό της. Είτε ενδεχομένως στο πρωτότυπο κείμενο να είναι πιο ζωηρός ο λόγος που δεν κατάφερε ίσως η μετάφραση αυτή στα Ελληνικά με επιτυχία να αποδώσει, είτε από την άλλη το χάσμα που υπάρχει μεταξύ του αγγλοσαξωνικού και του μεσογειακού χιούμορ να μην επιτρέπει στον αναγνώστη να αντιληφθεί και να κατανοήσει τις ιστορίες, των οποίων η υπόθεση εδράζεται στις παραδόσεις της Μεγάλης Βρετανίας. Μια ενδεδειγμένη πρόταση  ωστόσο μπορεί να αποτελέσει το βιβλίο αυτό σε περίπτωση που θέλετε να αφαιμάξετε τον ελεύθερο χρόνο σας και δεν έχετε άλλη επιλογή από το να διαβάσετε τις ιστορίες αυτές του  Oscar Wilde. Διαβάστε το απλά ως ένα κανάλι απόδρασης από την πραγματικότητα χωρίς όμως ιδιαίτερες απαιτήσεις.  

Ο Χαλαζίας «παρακολούθησε» το «Νοσφεράτου» του Joe Hill

Ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα τρόμου από τον δεύτερο γιο του Stephen και της Tabitha King, το οποίο καταφέρνει αφενός να εντυπωσιάσει με την αναλυτική αφηγηματική οξυδέρκεια του Joe Hill και αφετέρου να «τρυπήσει» τον σκληρό φλοιό της υπνωτισμένης φαντασίας των αναγνωστών  και να διανοίξει ένα πέρασμα, προκειμένου να φωτίσει τον πυρήνα της θεωρίας, των μεθόδων και των τεχνικών για τους μυστικούς ενδοτόπους των χαρακτήρων του. Ένα βιβλιοδετημένο στοιχειό  – βάλσαμο για το αναγνωστικό κοινό – προορισμένο να επεκτείνει ενδεχομένως χρονικά τον κύκλο ζωής μιας εδραιωμένης  ψυχοθεραπευτικής σχέσης ή και να επισπεύσει την οικοδόμηση μιας νέας αντίστοιχης  προσέγγισης στο ενδεχόμενο απουσίας της,  συνεισφέροντας αρκετό υλικό για να χτίσει ο αναγνώστης  άγρια όνειρα και ανυπόφορους εφιάλτες και να αρρωστήσει επιμελώς τις νοσηρά υγιείς γωνιές του νου του. Η αμερικανική κουλτούρα διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο στο σύνολο του με αποτέλεσμα το ευρωπαϊκό κοινό να μην αντιλαμβάνεται με απόλυτη επάρκεια τους τίτλους των κεφαλαίων – δεδομένου ότι τα ονόματα τους είναι σε άμεση συσχέτιση με μέρη και  Πολιτείες των ΗΠΑ –  και η εσωτερική συνοχή του έργου να αντιμετωπίζεται  σαν μια ατελείωτη μάχη τιθάσευσης μιας απεγνωσμένης  απόπειρας συγγραφικής καθυπόταξης. Ένα  έργο, το οποίο προβλήθηκε στην μικρή οθόνη  ως τηλεοπτική σειρά από το AMC και πλέον ο αναγνώστης μπορεί να ακούσει την πρωτότυπη ιστορία και ως audiobook δωρεάν στο youtube.   

 

 

Περίληψη από το Οπισθόφυλλο

Ο Τσαρλς Μανξ έχει μια παλιά Ρολς – Ρόις, με μια παράξενη πινακίδα που γράφει NOS4A2. Μ’ αυτήν πηγαίνει βόλτα τα παιδάκια σ’ ένα παραμυθένιο μέρος, τον Χριστουγεννότοπο. Κι εκεί, στη χώρα της διεστραμμένης φαντασίας του, οι αθώοι επισκέπτες του μεταλλάσσονται σε πλάσματα τρομακτικά σαν τον ίδιο…

Η Βικτόρια Μακουίν έχει το χάρισμα να βρίσκει πράγματα: Ένα χαμένο μπρασελέ, μια φωτογραφία… Συμβαίνει όποτε περνάει με το ποδήλατο της την παλιά γέφυρα στο δάσος. Δεν το ‘χει πει σε κανέναν – καλά καλά δεν ξέρει ούτε κι εκείνη πως γίνεται.

Κι έρχεται η μέρα που η Βικ βρίσκει στο δρόμο της τον Τσάρλι…

Έχουν περάσει χρόνια από τότε. Το μοναδικό παιδί που γλίτωσε ποτέ από τον Τσάρλι είναι τώρα μια νέα γυναίκα που δε θέλει να θυμάται την περιπέτεια της.  Αλλά ο Τσάρλι δεν έχει ξεχάσει. Και για να εκδικηθεί, θ’ αρπάξει από τη Βικ αυτό που μετρά περισσότερο στη ζωή της. Κάτι που δεν μπορεί να αντικαταστήσει με τίποτα.

Η μάχη αρχίζει. Και η Βικ ξέρει πως δεν έχει επιλογή: ή θα αφανίσει τον Τσάρλι ή θα χαθεί η ίδια προσπαθώντας να σώσει ό,τι αγαπά…

Ο Τζο Χιλ υπογράφει ένα σκοτεινό και εφιαλτικό μυθιστόρημα που τον καθιερώνει οριστικά ως έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς τρόμου της γενιάς του.      

Κριτική

          Μια ιστορία, στην οποία κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η διαμεσολάβηση  μιας παράλληλης, υπερβατικής και ταυτοχρόνως υπαρκτής πραγματικότητας, η οποία εδράζεται στον προσωπικό ενδότοπο των υποκειμένων. Ενδότοποι, οι οποίοι διαφαίνεται ότι μπορούν κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις να λειτουργήσουν και ως συγκοινωνούντα δοχεία και τα υποκείμενα να αλληλεπιδράσουν στο εσωτερικό αυτής της νοερής υπερβατικής σφαίρας. Το πέρασμα στον ενδότοπο αυτό των υποκειμένων  γίνεται μέσα από την χρήση κάποιου μοναδικού αντικειμένου από τους χαρακτήρες του βιβλίου που διαθέτουν το ξεχωριστό αυτό  χάρισμα. Αναλυτικότερα, η Βικτόρια Μακουίν μέσα από την ανάβαση του πρώτου της ποδηλάτου που της χάρισε ο πατέρας της καθώς επίσης αργότερα και μέσω μιας ανασκευασμένης από την ίδια μοτοσικλέτας Τράιαμφ μπορεί να διασχίσει την «Γέφυρα του Συντομότερου Περάσματος» και να εντοπίσει διάφορα χαμένα αντικείμενα ή πρόσωπα. Ο Τσάρλι Μάνξ χρησιμοποιεί μια παλιά Ρολς Ρόυς, μέσα από την χρήση της οποίας απομυζά τον πόνο από τα παιδιά και αντλεί χαρά, ικανοποίηση και νιότη στεγνώνοντας τα παιδιά από δυσάρεστα συναισθήματα και ναρκώνοντας τα υποσχόμενος να καταλήξουν και να μείνουν για πάντα εγκλωβισμένα σε έναν Χριστουγεννότοπο, όπου η θλίψη και η λύπη έχουν εξοστρακιστεί και είναι κάθε μέρα Χριστούγεννα. Αντιστοίχως, η  φίλη της Βικ, η Μάγκυ χρησιμοποιεί το επιτραπέζιο παιχνίδι scrabble αξιοποιώντας τα γράμματα του για να αντλεί απαντήσεις και να μαθαίνει πληροφορίες για την ίδια και τους άλλους κατοικώντας η ίδια στο εσωτερικό μιας δανειστικής βιβλιοθήκης.

          Ο Joe Hill διακρίνεται για την αποτελεσματική χρήση του γραπτού λόγου, προκειμένου να πλάσει εικόνες στο κεφάλι του αναγνώστη και να  προσδώσει την συναισθηματική φόρτιση στα σημεία που θέλει να τονίσει. Μολονότι, η θεματική που διαμορφώνεται στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι αρκετά πολύπτυχη και ενδιαφέρουσα και καταφαίνεται η ευρηματικότητα και το δημιουργικό πνεύμα της λογοτεχνικής φαντασίας που διαθέτει ο συγγραφέας , αξίζει να σημειώσουμε ότι ορισμένες φορές η έκβαση της υπόθεσης καταλήγει να γίνεται κουραστική αποκτώντας στοιχεία παρωδίας. Η δράση εξελίσσεται πιο αργά από ότι θα περιμέναμε και ο Τσάρλι Μανξ θυμίζει δυστυχώς ορισμένες φορές τον Δρακουμέλ από το Στρουμφοχωριό.

          Συνοπτικά, το Νοσφεράτου προκαλεί ρίγη αγωνίας και τρόμου στον αναγνώστη αν και είναι σε σημαντικό βαθμό πυκνογραμμένο και φλύαρο που καταλήγει να γίνεται κουραστικό. Οι χαρακτήρες είναι καλοδουλεμένοι και καλογραμμένοι  αν και το τέλος της ιστορίας μου φάνηκε ασύμμετρο σε σχέση με την ένταση και την έκταση της αφήγησης. Όσοι ανήκετε στα νυχτόβια πλάσματα και οι σχέσεις σας με τον Μορφέα έχουν διαρραγεί ανεπανόρθωτα, τότε το Νοσφεράτου θα είναι μια όμορφα επώδυνη αναγνωστική συντροφιά.